Shine on, you crazy diamond!

«Μα πρέπει ή με τιμή να ζή ένας άντρας ή να πεθαίνει με τιμή. Αυτό είναι.» (ΑΙΑΣ – στιχ. 479)

Χθες, Σάββατο, πήγαμε θέατρο με τα κορίτσια. Στο Μικρό της Επιδαύρου. Είδαμε τον « «Αίαντα», σε σκηνοθεσία Θόδωρου Τερζόπουλου.

Πριν μιλήσω για την παράσταση, να πω δυο λόγια για το έργο και την υπόθεσή του.

Η τραγωδία «Αίας» του Σοφοκλή γράφτηκε μεταξύ 450 και 440 π.Χ. Περιγράφει την τρέλα και τον θάνατο του Αίαντα, αρχηγού των Σαλαμινίων όταν δεν του αποδόθηκαν τα όπλα του Αχιλλέα. Είναι η παλαιότερη από τις επτά σωζόμενες τραγωδίες του Σοφοκλή και μέρος της τριλογίας Αίας – Τεύκρος – Ευρυσάκης. Θεωρείται ότι παρουσιάστηκε προς το τέλος της δεκαετίας του 440π.Χ και ότι ήταν από τα πιο δημοφιλή έργα του συγγραφέα, παρόλο που κατακρίθηκε ότι δε σέβεται την ενότητα της δράσης και του χώρου.

Πρώτος ο Αισχύλος πραγματεύτηκε τον βίο του Αίαντα με τα έργα του «Όπλων κρίσις», «Θρήσσαι», «Σαλαμίνιοι» από τα οποία δε διασώζονται παρά μόνο αποσπάσματα. Ολοκληρωμένη τραγωδία είναι μόνο αυτή του Σοφοκλή παρόλο που πολλοί άλλοι επίγονοι των τραγικών ασχολήθηκαν με την ιστορία του σαλαμινίου ήρωα.

Ο Αίας έχει θυμώσει γιατί θεωρεί ότι άδικα δεν του αποδόθηκαν τα όπλα του Αχιλλέα και μανιασμένος κυρίως με τους Ατρείδες και τον Οδυσσέα αποφασίζει να τους σκοτώσει. Η Αθηνά όμως του σκοτίζει το μυαλό έτσι ώστε αυτός να επιτεθεί στα κοπάδια του στρατοπέδου, νομίζοντας πως εφορμά εναντίον των εχθρών του. Όταν συνέρχεται και καταλαβαίνει τι έκανε, θεωρεί ότι ντροπιάστηκε και αποφασίζει να δώσει τέρμα στη ζωή του. Ούτε η σύζυγός του Τέκμησσα, ούτε ο αδερφός του Τεύκρος καταφέρνουν να τον μεταπείσουν. Μετά την αυτοχειρία του ήρωα, ο Μενέλαος και ο Αγαμέμνονας διατάζουν να μείνει άταφο το πτώμα του, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες και απειλές του Τεύκρου. Ο Οδυσσέας όμως δίνει τη λύση παρεμβαίνοντας και συμβουλεύοντας τον Αγαμέμνονα να επιτρέψει την ταφή, όπως είναι το δίκιο.

Το έργο δικαιολογεί την πτώση του Αίαντα λόγω της ύβρης που είχε διαπράξει έναντι των θεών. Ο ίδιος ο Αίας απευθυνόμενος στην Τέκμησσα διακηρύττει:

«Πολύ με παρασκότισες· δεν ξέρεις
πως στους θεούς δεν είμαι πια χρεώστης;» (589)

Αλλά και ο Άγγελος χαρακτηριστικά αναφέρει ότι φεύγοντας για τον πόλεμο ο Αίας είχε πει στον πατέρα του:

«Μαζί με τους θεούς, πατέρα, κι ένας
που τίποτα δεν είναι, θα μπορούσε
νά ‘βγαινε νικητής· μα εγώ και δίχως
εκείνων τη βοήθεια, βέβαιος είμαι
πως θε να την κερδίσω αυτή τη δόξα» (767-770)
Κι αργότερα πάλι όταν προσπάθησε η Αθηνά να τον εμψυχώσει σε μια μάχη, εκείνος της φώναξε:

«Βασίλισσα, στους άλλους πλάι του Αργείους
να στέκεσαι, γιατί εκεί που εγώ θάμαι,
ποτέ η γραμμή της μάχης δε θα σπάσει»
Ο Αίας αναφέρεται ως ο δεύτερος πιο ανδρείος μεταξύ των Αχαιών μετά τον Αχιλλέα. Η αρετή στον κόσμο του είναι συνώνυμη με την τόλμη και την ανδραγαθία. Στον αντίποδα του ήρωα όμως βρίσκεται ο Οδυσσέας, εκείνος που έκανε τον τρελό για να αποφύγει τον πόλεμο αλλά και εκείνος που αργότερα τελικά θα τον κερδίσει με την πονηριά του και την ευστροφία του. Κατά τη διεκδίκηση των όπλων του Αχιλλέα, νικητής κρίνεται ο Οδυσσέας ως φορέας της νέας αρετής, της ευστροφίας και ο Αίας, ο γενναιότερος των Αχαιών ντροπιάζεται. Με αυτόν τον τρόπο βάλλεται η αριστοκρατική, ηρωική ηθική που ενσαρκώνει ο Αίας και ανατέλλει η νέα «σχετική» ηθική του Οδυσσέα. Ο Αγαμέμνονας το λέει ξεκάθαρα:

« …γιατί
δεν είναι οι μεγαλόκορμοι, μηδ’όσοι
τις πλάτες έχουν τις φαρδιές, που στέκουν
και πιο άσφαλτα, μα παντού πρώτοι βγαίνουν
όσοι έχουν γερό νου…» (1250)
Ο Αίας είναι ο πρώτος -από τα σωζόμενα έργα του Σοφοκλή – ήρωας από μία σειρά αυτοχείρων πρωταγωνιστών. Όταν η ηθική του συγκρούεται με αυτήν του κατεστημένου, επιλέγει το θάνατο για να σώσει την τιμή του. Απομονωμένος και ξεκομμένος από το περιβάλλον του, αναζητά τη λύτρωση στον άλλο κόσμο.

Ο «Αίας», ανέβηκε κάμποσες φορές στις ελληνικές σκηνές, σε αξιομνημόνευτες παραστάσεις. Ενδεικτικά αναφέρω:

-Εθνικό θέατρο, 1961, σκηνοθεσία Τ. Μουζενίδη, Αίας: Θάνος Κωτσόπουλος

-ΚΘΒΕ, 1972, σκηνοθεσία Κωστή Μιχαηλίδη

-ΚΘΒΕ, 1996, σκηνοθεσία Βασίλη Παπαβασιλείου, Αίας: Δημήτρης Κολοβός

-Αμφιθέατρο, 2000, σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου, Αίας: Νίκος Χαραλάμπους

Διασκευές του Σοφόκλειου έργου που παρουσίασε σε διαφορετικές εκδοχές ο Θ. Τερζόπουλος με το Θέατρο ΑΤΤΙΣ. Μιαν από αυτές παρακολουθήσαμε κι εμείς στο Μικρό της Επιδαύρου.

Ο Τερζόπουλος δεν καταπιάστηκε για πρώτη φορά φέτος με τον «Αίαντα». Η παράσταση είναι μια ελεύθερη διασκευή αποσπασμάτων από τη μετάφραση του «Αίαντα» του Γ. Γρυπάρη, και πρωτοανέβηκε στους Δελφούς για να συνεχίσει με μια μακρά περιοδεία σε Ιταλία, Ισπανία, Ιαπωνία, Γερμανία, Μεξικό, Λίχτενσταϊν, Λουξεμβούργο και Ρωσία, στο πλαίσιο των πάνω από 1.300 παραστάσεων στο εξωτερικό, που έχει δώσει με δεκάδες έργα, κυρίως αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, η «Ομάδα Αττις» από την ίδρυσή της πριν 20 χρόνια μέχρι σήμερα. Ήδη, από το 2005, είχε παρουσιάσει μια διασκευή της και, μάλιστα, συμμετείχε με αυτήν στο Φεστιβάλ Αρχαίου Ελληνικού Θεάτρου Καρνούντουμ, στο μοναδικό στην Κεντρική Ευρώπη τόπο “λατρείας” του αρχαίου ελληνικού δράματος, στην τοποθεσία της ομώνυμης αρχαίας ρωμαϊκής πόλης, μερικές δεκάδες χιλιόμετρα έξω από τη Βιέννη.

Πέρυσι η παράσταση ανέβηκε στην Κίνα, όπου εντυπωσίασε και αιφνιδίασε τους κινέζους θεατές.

Λέει ο Θ. Τερζόπουλος για την παράσταση: «Η παράσταση είναι αποτέλεσμα της εργασίας της Ομάδας Άττις πάνω σε μερικά βασικά ζητήματα της τραγωδίας του Σοφοκλή, όπως η προδοσία, η εκδίκηση, η τρέλα, η αυτοκτονία αλλά και οι τύψεις, οι οποίες απουσιάζουν από το σύγχρονο κόσμο.

Οι ηθοποιοί αφηγούνται τις φονικές πράξεις του Αίαντα, ταυτίζονται με αυτές, τις ενδοβάλουν και στο τέλος μεταμορφώνονται οι ίδιοι σε θύτες-θύματα, θέτοντας για μια ακόμη φορά το οντολογικό ερώτημα “Περί τίνος πρόκειται”».

Ο σκηνοθέτης κατέκλυσε τη σκηνή του Μικρού Θεάτρου με κόκκινες γόβες, μαχαίρια, μπαλτάδες, εφτά γυμνόστηθους Αίαντες και μια γυναίκα να θρηνεί, τραγουδώντας έναν αμανέ εν μέσω παροξυσμού, ένας από τους “Αίαντες” κατέθετε ένα ασύλληπτο μίνι σόλο… βελάζοντας, καθώς υποδύεται ταυτόχρονα τον Αίαντα και τα κριάρια που ο τραγικός ήρωας σφάζει την ώρα της τρέλας του. «Με αυτόν τον τρόπο φτάνουμε σε μια πολύ ενδιαφέρουσα ταυτοπροσωπία: ο θύτης θρηνεί ως θύμα, ο θύτης και το θύμα γίνονται ένα, οι τύψεις τους ενώνουν», εξηγεί ο σκηνοθέτης. Ας θυμίσουμε εδώ πως ο σοφόκλειος μύθος θέλει τον ηρωικό Αίαντα να τρελαίνεται λόγω της αδικίας που γίνεται εις βάρος του από τους συμπολεμιστές του στην Τροία. Παραπέμποντας σε σύγχρονη τελετουργία, ο «Αίας» του θιάσου ‘Αττις διαρκεί μόλις μία ώρα κι ένα τέταρτο, βασίζεται σε ελάχιστους στίχους από την τραγωδία του Σοφοκλή και προσδίδει μια νέα διάσταση στο μύθο του αδικημένου πολεμιστή: εκείνη του σατιρικού δράματος, όπου οι τύψεις χορογραφούνται, «ζωντανεύουν», αποκτούν σάρκα και οστά κι έπειτα γίνονται αντικείμενο χλεύης, σαρκασμού και κοροϊδίας.

Μετά την Επίδαυρο η παράσταση θα ταξιδέψει στην Κύπρο, στο Αρχαίο Θέατρο Κουρίου.

Στοιχεία και συντελεστές παράστασης: Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου , στις 4 και 5 Ιουλίου 2008.

Μετάφραση: Ι. Γρυπάρης
Σκηνοθεσία – Σκηνικά – Κοστούμια: Θεόδωρος Τερζόπουλος
Δραματουργική συνεργασία: Νίκος Νομικός, Κώστας Αρβανιτάκης
Μουσική επιμέλεια – Επεξεργασία ήχων: Τάκης Βελιανίτης
Φωτισμοί: Θεόδωρος Τερζόπουλος, Κωνσταντίνος Μπεθάνης

Ηθοποιοί: Θανάσης Αλευράς, Τάσος Δήμας, Αντώνης Μυριαγκός, Νίκος Παπαϊωάννου, Σάββας Στρούμπος, Γιώργος Τζωρτζής, Μιλτιάδης Φιορέντζης, Σοφία Χιλλ

Πηγές: Wikipedia, εφημερίδες και έντυπα 2005-2008

———————————————-

Αυτά βρήκα γραμμένα για τη συγκεκριμένη παράσταση, ψάχνοντας εδώ κι εκεί. Όσα ακολουθούν είναι η προσωπική μου άποψη.

Η βραδιά ήταν ιδιαίτερα ζεστή και το θέατρο γεμάτο. Ευτυχώς που είχα προπληρωθεί τα εισητήρια των κοριτσιών, διαφορετικά θα έκλαιγα 100 ευρώ, αντί των 25 δικών μου. Η παράσταση άρχισε στην ώρα της, κι αυτό ήταν το πιο σημαντικό από όλα όσα διαδραματίστηκαν στη σκηνή. Είδαμε τους επτά γυμνόστηθους Αίαντες και τη μοιρολογήστρα, είδαμε τις κόκκινες γόβες και τα μαχαίρια, τους μπαλτάδες και τις μικρές, μαύρες σκάφες με το κατακόκκινο εσωτερικό και τη διττή χρήση: μια χρησίμευαν ως κόθορνοι για τους ηθοποιούς και μια ως δεν ξέρω τι. Και είναι πολλά αυτά που δεν ξέρω γι αυτή την παράσταση…

Κατ’ αρχήν να πω πως παρακολουθώ θέατρο εξ απαλών ονύχων και πως έχω βρεθεί στην Επίδαυρο αμέτρητες φορές, πολύ πριν αποκτήσω το σπίτι εκεί. Έχω παρακολουθήσει πάμπολλες παραστάσεις, ενίοτε απολύτως αμφιλεγόμενες. Δεν νομίζω, όμως, να έχω παρακολουθήσει κάτι περισσότερο κακό από αυτό που είδαμε χθες.

Να ξεκαθαρίσω πως οι ηθοποιοί υποστήριξαν με όλες τους τις δυνάμεις αυτό που τους είχε ανατεθεί να κάνουν. Οι περισσότεροι από αυτούς θα στέκονταν άνετα σε μια λιγότερο “αντισυμβατική” παράσταση του “Αίαντα”. Είχαν τα φόντα να το κάνουν. Δεν γνώριζα κανέναν από αυτούς, είχαν όμως όλοι μιαν αξιοπρεπέστατη παρουσία.

Αυτός που ήταν εντελώς αναξιοπρεπής ήταν ο σκηνοθέτης, ο κ. Τερζόπουλος. Ακόμη δεν έχω καταλάβει σε τι είδους κοινό απηύθηνε την παράστασή του. Γιατί ούτε το σταθερό και από χρόνια κοινό της Επιδαύρου ικανοποίησε (μέσα στο οποίο ανήκε η παρέα μου κι εγώ), ούτε τους επισκέπτες του Σαββατοκύριακου, που συνδυάζουν μπανάκι με θέατρο.

Κατά τη διάρκεια της παράστασης ήλπιζα πως κάτι θα άλλαζε, πως σιγά-σιγά το έργο θα αποκτούσε ενδιαφέρον γιατί, απλούστατα, δεν ήταν δυνατόν να γίνει χειρότερο. Κι όμως γελάστηκα. Ο κ. Τερζόπουλος μας εξουθένωσε, μας έφερε στα όριά μας. Αν δεν σκεφτόμουν τους λουσμένους στον ιδρώτα ηθοποιούς του που πάσχιζαν στη σκηνή, θα είχα αποχωρήσει επιδεικτικά από το πρώτο μισάωρο. Και μαζί μ’ εμένα όλο το θέατρο. Και το χλιαρό χειροκρότημα του τέλους, σ’ αυτούς τους ηθοποιούς αφορούσε. Μόνο.

Ο κ. Τερζόπουλος είχε επιλέξει ένα ελάχιστο απόσπασμα της τραγωδίας, μερικούς στίχους όλους κι όλους, τους οποίους ακούγαμε διαρκώς κατά την παράσταση. Ναι, τους αποστηθίσαμε, καθώς η επανάληψη είναι μητέρα της μαθήσεως κι εμείς τα παίρνουμε κι εύκολα! Εκτός από τους στίχους επαναλαμβάνονταν και οι κινήσεις των ηθοποιών, τις οποίες επίσης μάθαμε να εκτελούμε στην εντέλεια. Τη μονοτονία έσπαγαν τα μαχαίρια, οι μπαλτάδες και οι κόκκινες γόβες που εναλλάσσονταν ως όπλα στα χέρια του τρελλαμένου Αίαντα. Εκ των υστέρων σκέφτηκα πως δύο τινά συμβαίνουν: ή ο σκηνοθέτης εμπνεύστηκε από το “τακούνωμα” του μεγαλοδικηγόρου από τη σύζυγό του, είτε η μοντέλα από τον σκηνοθέτη, χρησιμοποιώντας τη γόβα της ως όπλο για να πλήξει τον τέως καλό της. Και αισθάνθηκα τρομερά λίγη που δεν φοράω δωδεκάποντες, ώστε να έχω ένα όπλο πρόχειρο σε ώρα ανάγκης. Αφού είδαμε όοολα αυτά τα ωραία, οι ηθοποιοί, πούδραραν τις μυτούλες τους (ναι, έτσι όπως το λέω) και υποκλίθηκαν. Κι εμείς κατηφορίσαμε στο χωριό να πνίξουμε τον πόνο μας στο αλκοόλ.

Το όλο εγχείρημα ίσως να είχε ενδιαφέρον στα χέρια ενός άλλου σκηνοθέτη. Ενός οποιουδήποτε άλλου σκηνοθέτη, εκτός από τον κ. Τερζόπουλο. Έτσι όπως το είδαμε εμείς, θα ήταν μια καλή -ενδεχομένως- άσκηση για σπουδαστές δραματικής σχολής. Σε καμία, όμως, περίπτωση δεν δικαιολογούσε την παραχώρηση του αρχαίου θεάτρου στον κ. Τερζόπουλο, για να παρουσιάσει αυτό που παρουσίασε. Εξοργίστηκα στη σκέψη πως μία από τις πέντε (ελάχιστες) φετινές παραστάσεις του Μικρού, χαραμίστηκε σε αυτό που παρακολουθήσαμε χθες το βράδυ. Είμαι πεπεισμένη πως σίγουρα θα υπήρχαν πολύ πιο αξιόλογα πράγματα να δούμε, τα οποία ο κ. Τερζόπουλος, και αυτοί που έκριναν πως το πόνημά του ήταν άξιο παρακολούθησης, μας τα στέρησαν.

Αυτό που θα θυμάμαι από τη χθεσινή βραδιά, είναι η ασυγκράτητη τάση που είχα να σηκωθώ και να ανακράξω, ως άλλη Τέκμησσα, την αξέχαστη ατάκα του συγχωρεμένου του Σεργιανόπουλου: “Βρε Αία, βρε Αία!” και στη συνέχεια να αποχωρήσω. Με συγκράτησαν οι καλοί τρόποι που έχω πάρει από το σπίτι μου και η Ζέττα.

1. Τα σκοτεινά, περίεργα παιχνίδια του κ. Victor Koen

Ο Victor Koen γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, το 1967. Πτυχιούχος της Ακαδημίας Τεχνών και Σχεδίου της Ιερουσαλήμ, ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο School of Visual Arts της Νέας Υόρκης, απ’όπου αποφοίτησε μετ’επαίνων, και συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο παραδίδοντας μαθήματα και κάνοντας διαλέξεις.

Εικόνες του δημοσιεύονται συχνά στα ακόλουθα έντυπα: NYTimes Book Review,
Time, Newsweek, Esquire, Money and Forbes. His clients include: Atlantic
Records, Delta Airlines, IBM, Penguin Putnam, Random House, Doubleday, Simon
& Schuster, Harper Collins, National Geographic, Rolling Stone, Reader’s
Digest, New York, Man’s Journal, Bloomberg Personal, Fortune, Smart Money,
Business Week, Wall Street Journal, The Boston Globe, Chicago Tribune και Los Angeles Times.

Έχει βραβευθεί πολλές φορές για τη δουλειά του και, την τελευταία δεκαετία, έχει διακριθεί σε διεθνείς εκδηλώσεις και παρουσιάζει τα έργα του στο κοινό μέσα από προσωπικές όσο και ομαδικές εκθέσεις.

Στα πλαίσια του 14^ου Μήνα Φωτογραφίας, ο Victor Koen εκθέτει, στο Κέντρο Τέχνης Αγγέλων Βήμα, τη σειρά φωτογραφιών του με θέμα «Dark Peculiar Toys» (Σκοτεινά Περίεργα Παιχνίδια). Τα εγκαίνια της έκθεσης είναι την Τρίτη 9 Οκτωβρίου στις 20.00’ μ.μ. και η διάρκειά της μέχρι τις 11 Νοεμβρίου.

2. Η χαμένη βιβλιοθήκη του Δημητρίου Μόστρα, του κ. Δημήτρη Μαμαλούκα

O IANOS παρουσιάζει το βιβλίο του ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΑΜΑΛΟΥΚΑ «Η ΧΑΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΜΟΣΤΡΑ», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

ΤΙΤΙΚΑ ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΙΑ, κριτικός λογοτεχνίας,

ΜΠΑΜΠΗΣ ΛΕΓΓΑΣ, εκδότης βιβλιοφιλικών εκδόσεων, καλλιτεχνικός βιβλιοδέτης, εκδότης του «ΒΙΒΛΙΑΜΦΙΑΣΤΗΣ»,

κι ο

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΜΑΛΟΥΚΑΣ, συγγραφέας.

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2007, 20.00’μ.μ.

Είσοδος ελεύθερη

3. “Έγκλημα και Τιμωρία” από το ΕσωΘέατρο

Για δεύτερη συνεχή χρονιά, το ΕσωΘέατρο μεταφέρει στο σανίδι το πασίγνωστο κλασικό μυθιστόρημα «Έγκλημα και Τιμωρία» του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι. Ο συγγραφέας με ματιά διεισδυτική και πένα πυρφόρα, ορθοτομεί ψυχικά τους ανθρώπους της εποχής του· ανθρώπους ικανούς για το καλύτερο μα… και για το χειρότερο.

Αγία Πετρούπολη, σωτήριον έτος 1866. Ένα διπλό φονικό διαπράττεται. Θύματα: μια γριά τοκογλύφος και η ανυπεράσπιστη αδερφή της. Δράστης: ο Ρασκόλνικωφ, ένας πρώην φοιτητής, που διακατέχεται από την ιδεοληψία ότι είναι «υπεράνθρωπος» και ότι δικαιούται να εγκληματήσει για το καλό της ανθρωπότητας… Η δράση φέρνει αντίδραση και το έγκλημα επισύρει τιμωρία. Ποια θα είναι τιμωρία του; Από πού θα προέλθει; Από το νόμο, με εκφραστή τον ανακριτή Πορφύρη που υποπτεύεται τον ένοχο εξαρχής και τον κυκλώνει με δεξιοτεχνία ήρεμου γηραιού αιλουροειδούς;… ή από τη συνείδησή του, που θα τον καταβάλει όψιμα, μετά τη συνάντησή του με την πόρνη Σόνια, μια αγία αμαρτωλή; Η ομολογία του δράστη θα είναι αυτόβουλη· το αίτημα του παντεπόπτη οφθαλμού για δικαιοσύνη εκπληρώνεται κι επέρχεται η κάθαρση.

Η διασκευή είναι του Τάσου Προύσαλη. Tη σκηνοθεσία και τους φωτισμούς υπογράφει ο Γιάννης Καλατζόπουλος ενώ το σκηνικό και τα κοστούμια εποχής έχει σχεδιάσει ο Κοσμάς Πανωρίδης. Τη μουσική επιμελήθηκε η Ναταλία Τζήμα. Οι Τάσος Προύσαλης, Μανώλης Δραγάτσης, Σταυρούλα Ντέμκα και Μαρία Κωνσταντινίδου ενσαρκώνουν επτά διαφορετικούς ρόλους επί σκηνής.

Οι παραστάσεις ξεκινούν την Παρασκευή 5 Οκτωβρίου και θα παίζονται κάθε Πέμπτη, Παρασκευή και Σάββατο στις 9.30μμ και κάθε Κυριακή στις 8.30μμ. Τιμή εισιτηρίου: 17 ευρώ και φοιτητικό 12 ευρώ.

ΕσωΘέατρο, Ακταίου 3 Θησείο, πλησίον ηλεκτρικού. Τηλ. κρατήσεων 210-3410224

Καθισμένη στο μπαλκόνι με έναν φρέσκο χυμό, ξεφυλλίζω το πρόγραμμα του φετινού Φεστιβάλ της Επιδαύρου. Κάθε χρόνο το βρίσκω και φτωχότερο, με τις παραστάσεις στο μικρό θέατρο να φτάνουν, μόλις και μετά βίας, τις τέσσερις.

Έχουμε και λέμε, λοιπόν.

Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου

Το Φεστιβάλ άνοιξε με την παράσταση με την οποία είχε κλείσει το περσινό: την Αντιγόνη του Σοφοκλή, από τη Νέα Σκηνή του Λευτέρη Βογιατζή, με την Αμαλία Μουτούση στον ομώνυμο ρόλο και τον σκηνοθέτη σε αυτόν του Κρέοντα. Την παράσταση την είχαμε δει πέρυσι, δεν είχαμε ξετρελαθεί, οπότε δεν συνέτρεχε λόγος να την παρακολουθήσουμε και φέτος.

Στις 14 Ιουλίου, στην ορχήστρα του μεγάλου θεάτρου ανεβαίνει όπερα: η Μήδεια του Luigi Cherubini, σε σκηνοθεσία του διακεκριμένου έλληνα σκηνοθέτη Γιάννη Κόκκου και με την ιταλίδα σοπράνο Anna Caterina Antonacci ως Μήδεια.

Η παράσταση αποτελεί την κορύφωση του αφιερώματος που διοργανώνει το Ελληνικό Φεστιβάλ για την επέτειο των 30 χρόνων από το θάνατο της Μαρίας Κάλλας. Στον ίδιο χώρο, το 1961, η “Divina” είχε πραγματοποιήσει την τελευταία θριαμβευτική της εμφάνιση στην Ελλάδα, πρωταγωνιστώντας στην περίφημη παράσταση, που έφερε τις υπογραφές των Αλέξη Μινωτή στη σκηνοθεσία και Γιάννη Τσαρούχη στα σκηνικά και στα κοστούμια και που, ένα χρόνο αργότερα, μεταφέρθηκε στη Σκάλα του Μιλάνου.

20 και 21 Ιουλίου έχουμε την Ανδρομάχη του Ρακίνα, από το Εθνικό Θέατρο. Πρωταγωνιστεί η Λυδία Φωτοπούλου και σκηνοθετεί ο Δημήτρης Μαυρίκιος.

Σειρά παίρνει το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος με τη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη, στις 27 και 28 Ιουλίου. Ο Γιάννης Ιορδανίδης είναι υπεύθυνος για τη σκηνοθεσία, ο Γιάννης Μετζικώφ για τα κοστούμια και ερμηνεύουν οι Δημήτρης Πιατάς, Μίνα Αδαμάκη, Ρένια Λουϊζίδου, Δάφνη Λαμπρόγιαννη και άλλοι 40 ηθοποιοί.

Ακολουθούν τρεις τραγωδίες. Στις 3 και 4 Αυγούστου η Ιφιγένεια εν Ταύροις του Ευριπίδη, από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, σε μετάφραση Κ.Χ. Μύρη, σκηνοθεσία Γιάννη Μαργαρίτη και μουσική Θάνου Μικρούτσικου. Στις 10 και 11 Αυγούστου τη σκυτάλη παίρνει το Εθνικό Θέατρο με την Ηλέκτρα του Σοφοκλή, σε μια παράσταση που δεν θα χάσω. Η μετάφραση είναι του Μίνωα Βολανάκη, σε επιμέλεια Πέτρου Μάρκαρη, η σκηνοθεσία του Peter Stein, τα σκηνικά του Διονύση Φωτόπουλου και πρωταγωνιστούν οι Γιάννης Φέρτης και Καρυοφυλλιά Καραμπέτη .

Σειρά έχει η Ορέστεια του Αισχύλου, στις 17 και 18 Αυγούστου, από τον Θεατρικό Οργανισμό Schauspiel της Φραγκφούρτης, που είναι ένας από τους παλαιότερους θεατρικούς οργανισμούς της Ευρώπης, με έτος ίδρυσης το 1782 και με συνεχή παρουσία ως τις μέρες μας.

Η τελευταία φετινή εκδήλωση του Φεστιβάλ Επιδαύρου για το Μεγάλο Θέατρο, είναι η παράσταση με το έργο του Samuel Beckett “Ευτυχισμένες ημέρες”, από το Εθνικό Θέατρο της Μεγάλης Βρετανίας. Μια παράσταση που οπωσδήποτε θα δω για να απολαύσω τη Fiona Shaw στο ρόλο της Γουίνι. Η Shaw είναι πολυβραβευμένη για τις θεατρικές της ερμηνείες, αν και το ελληνικό κοινό την έχει απολαύσει μόνο στις κινηματογραφικές (Το αριστερό μου πόδι, Χάρρυ Πόττερ, Η Μαύρη Ντάλια κ.α.).

Επίσης πολυβραβευμένη είναι η Deborah Warner, από τις κορυφαίες σκηνοθέτριες της Ευρώπης, που υπογράφει τη σκηνοθεσία της συγκεκριμένης παράστασης. Όπου έχει παιχτεί, η παράσταση έχει αποσπάσει εξαιρετικές κριτικές. Θα τη δούμε κι εμείς και θα σας πούμε τη γνώμη μας.

Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου

Όπως προανέφερα, φέτος έχουμε μόνο τέσσερις παραστάσεις, μία θεατρική και τρεις μουσικές.

Στις 6 και 7 Ιουλίου το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Αγρινίου παρουσιάζει την παράσταση “Ο ξεπεσμένος δερβίσης”, σε κείμενα και σκηνοθεσία Θοδωρή Γκόνη. Ο ξεπεσμένος δερβίσης –το κεντρικό πρόσωπο του ομότιτλου διηγήματος του Παπαδιαμάντη- “ο πλάνης, ο ανέστιος, ο φερέοικος, ο υπερόριος, ο άστεγος”, αναγκάζεται να εγκαταλείψει το διανυκτερεύον καφενείο “αντικρύ του Θησείου”. Νυστάζει, παγώνει και για να ζεσταθεί βγάζει το νάι του και παίζει.

Στη θεατρική μεταφορά του διηγήματος, καταφθάνουν μπροστά του πλάνητες ήρωες από την αθηναϊκή τοιχογραφία, φέρνοντας ο καθένας την ιστορία και το τραγούδι του: ο τρελός της Αθήνας του Δημητρίου Καμπούρογλου, ο τυφλός Οιδίποδας, οδηγούμενος από την Αντιγόνη, ο Γιαννούλης Χαλεπάς, σκυφτός στον πηλό, τελειοποιώντας το ανάγλυφο σύμπλεγμα Οιδίποδας και Αντιγόνη. Την εποχή που έφτιαχνε την Κοιμωμένη και ενώ η “αρρώστια” του είχε αρχίσει να τον παίρνει, ο Χαλεπάς εξαφανίστηκε ένα βράδυ στο Θησείο. Κανείς δεν έμαθε ούτε πού ήταν ούτε τι συνέβη εκείνο το βράδυ. “Μπου ντουνιά τσαρκ φιλέκ. Αυτός ο κόσμος είναι σφαίρα και γυρίζει”. Την παράσταση ντύνει με την –είμαι σίγουρη- υπέροχη μουσική του ο Νίκος Ξυδάκης.

Στις 13 Ιουλίου το Μικρό Θέατρο θα αντηχήσει από άριες. Ένα ρεσιτάλ τραγουδιού από τις σοπράνο Μυρτώ Παπαθανασίου, Λουκία Σπανάκη και Μαρίνα Βουλογιάννη και τη μετζοσοπράνο Μαρίνα Φιδέλη. Τις συνοδεύει στο πιάνο ο Θανάσης Αποστολόπουλος. Θα ακουστούν άριες από όπερες των Handel, Donizetti, Rossini, Gounod, Massenet και τραγούδια των Duparc, Delibes, Leoncavallo, Pizzetti, Turina, Arditti, Λάβδα, Καρυωτάκη και Πονηρίδη, όλα μέρος του ρεπερτορίου της Μαρίας Κάλλας, από ρεσιτάλ που πραγματοποίησε με συνοδεία πιάνου στην Ελλάδα, στην αρχή της καριέρας της, τη δεκαετία του 1940, πριν από την αναχώρησή της στο εξωτερικό και τη διεθνή της καριέρα.

Εντελώς διαφορετικού ύφους θα είναι τα δύο επόμενα ακούσματα. Στις 20 και 21 Ιουλίου ο Δημήτρης Μπάσης πραγματοποιεί μια διαδρομή στην ελληνική μουσική, “από το Βυζάντιο μέχρι σήμερα”. Αυτός είναι και ο τίτλος της συναυλίας, μιας συναυλίας με πιάνο, παραδοσιακά έγχορδα, βιολοντσέλο και φωνή.

27 και 28 Ιουλίου, στο Μικρό Θέατρο μπαίνει ο Διονύσης Σαββόπουλος. Μαζί του ο Σταύρος Λάντσιας, ο Γιώτης Κιουρτσόγλου και –φυσικά- εμείς! Η συνάντηση του Νιόνιου με αυτές τις δύο κορυφαίες προσωπικότητες του μουσικού αυτοσχεδιασμού, θα μας δώσει την ευκαιρία να τους απολαύσουμε στα τραγούδια του πρώτου, χωρίς τη φαντασμαγορία των ενορχηστρώσεων πολυμελούς ορχήστρας αλλά αντισταθμίζοντάς την με την πείρα, τη μουσικότητα και τη μουσική ευελιξία, την αμεσότητα και την ακρίβεια των ήχων τους, φθάνοντας κυριολεκτικά στα σπλάχνα των τραγουδιών του Νιόνιου και αναδεικνύοντας τη βαθύτερη ουσία τους.

Νομίζω πως ακόμα και με ένα φτωχότερο Φεστιβάλ, έχουμε αρκετές επιλογές για όμορφα και ενδιαφέροντα καλοκαιρινά βράδια!

Η Magica de Spell έχει ένα σακουλάκι γεμάτο χαρά. Τριγυρίζει στα blogs και μας κερνάει. Η χαρά, όταν μοιράζεται, είναι διπλή και τριπλή. Και όταν η πηγή της είναι παιδιά, τότε, γίνεται δεκαπλή!

Για να δείτε πως μοιάζει η σακουλίσια χαρά και να πάρετε λίγη για λογαριασμό σας, πηγαίνετε ΕΔΩ!

Το πολιτιστικό διήμερο που διοργάνωσε η Ομάδα Πολιτισμού του «Λιμανιού της Αγωνίας» έφτασε στο τέλος του και ο απολογισμός μόνο θετικός μπορεί να είναι. Ας το δούμε αναλυτικά.

Παρασκευή, 1 Ιουνίου

Έφτασα νωρίς στο χώρο της εκδήλωσης, όταν ο ήλιος ήταν, ακόμα, ψηλά. Με γυαλιά ηλίου στο μεγάλο μπαλκόνι του Μεγάρου του Ο.Λ.Π., να ρυθμίζουμε τις τελευταίες λεπτομέρειες, τόσο εμείς της Ομάδας Πολιτισμού του «Λιμανιού της Αγωνίας», όσο και οι ηθοποιοί του Πασπαρτού στη σκηνή, αλλά και κάτω από αυτή.

Ο ήλιος άρχισε να χαμηλώνει προς το Πέραμα…

…και ο κόσμος άρχισε να γεμίζει τα καθίσματα…

…ξεπερνώντας ακόμα και τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις. Δημιουργήθηκε το αδιαχώρητο, κατέφθαναν διαρκώς καρέκλες οι οποίες γέμιζαν αμέσως. Η βραδιά ξεκινούσε με τους καλύτερους οιωνούς.

Από τις κριτικές που είχα διαβάσει για την παράσταση, την περίμενα με μεγάλο ενδιαφέρον. Οι θετικές εντυπώσεις άρχισαν με το που πήρα στα χέρια μου το πρωτότυπο πρόγραμμα, έναν αεροπορικό φάκελο, γεμάτο με καρτ ποστάλ. Στη μία όψη, φωτογραφίες από λιμάνια και ναυτικά θέματα και στην άλλη δυο λόγια από τους συντελεστές της παράστασης. Μια κάρτα για/από τον καθένα.

Ο ήλιος είχε, πια, βασιλέψει και το φεγγάρι έπιασε να ανεβαίνει στον πειραιώτικο ουρανό. Η βραδιά ήταν γλυκιά και η θάλασσα από κάτω έστελνε μέχρι το μπαλκόνι τις μυρωδιές και τους ήχους της. Η παράσταση ξεκίνησε.

Πέντε ηθοποιοί (Φρόσω Ζαγοραίου, Μαρία Κόμη Παπαγιαννάκη, Σαμψών Φύτρος, Τάσος Αντωνίου, Θεμιστοκλής Καρποδίνης) κι ένας πιανίστας (Αναστάσης Σαρακατσάνος), σε μια σκηνή που έμοιαζε με αμπάρι καραβιού, διηγήθηκαν ιστορίες από τη ζωή των ναυτικών. Το υλικό της παράστασης προέκυψε από αφηγήσεις και αυθεντικές επιστολές Ελλήνων ναυτικών καθώς και αποσπάσματα από τα κείμενα «Καΐκια και καραβοκύρηδες» του Φώτη Κόντογλου, «Ο Λαθρεπιβάτης» και «Απαγορευτικό απόπλου» του Τζώρτζη Μαράτου, «Βάρδια» και «Μαραμπού» του Νίκου Καββαδία και «Η αφήγηση του ‘Αρθουρ Γκόρντον Πιμ» του Ε. Α. Πόε, με έναν συγκλονιστικό Σαμψών Φύτρο στην ερμηνεία της. Πρέπει εδώ να πω πως και οι πέντε ηθοποιοί ήταν εξαιρετικοί, από τη νέα φουρνιά καλλιτεχνών που μπορούν, όχι μόνο να παίζουν, αλλά και να τραγουδούν και να κινούνται σωστά, να μεταπηδούν από το κωμικό στο τραγικό με μεγάλη ευκολία και να είναι επαρκέστατοι και στα δύο.

Τα σκηνικά και τα κοστούμια της Ερωφίλης Πολιτοπούλου, απέδιδαν πιστά τις διαφορετικές εποχές και χώρες καθώς και την ατμόσφαιρά τους. Οι ηθοποιοί ένοιωθαν άνετα μέσα σ’ αυτά, και με μια κίνηση μπορούσαν να τα μεταβάλουν και να παρουσιάζουν μια διαφορετική εμφάνιση.

Οι ηθοποιοί, γενικότερα, ένοιωθαν άνετα πάνω στη σκηνή. Ήταν ο φυσικός τους χώρος, το σπίτι τους. Και αυτό ήταν κατόρθωμα της Μάνιας Παπαδημητρίου, που με την ευρηματική της και εμπνευσμένη σκηνοθεσία, κατόρθωσε να μετατρέψει στατικά, λογοτεχνικά και μη κείμενα, σε θεατρική παράσταση που χαιρόσουν να παρακολουθείς.

Οι φωτισμοί του Αλέκου Γιάνναρου, το οπτικό υλικό και τα video των Βαγγέλη Ευθυμίου και Κωνσταντίνου Ρούσσου, καθώς και οι φωνές των Ανδρέα Μαυραγάνη στο «Μαραμπού» και Γιώργου Μιχαηλίδη στο «Καΐκια και καραβοκύρηδες», συνετέλεσαν στην ατμοσφαιρικότητα της παράστασης. Το ποτήρι με το κρασί που ακολούθησε στη φεγγαράδα, τα πηγαδάκια με τις παρέες, τα γέλια, η κουβέντα, η καλή και χαλαρή διάθεση, συνετέλεσαν ώστε η βραδιά να τελειώσει εξαιρετικά!

Σάββατο, 2 Ιουνίου

Η εκδήλωση του Σαββάτου ήταν αφιερωμένη στη λογοτεχνία και, συγκεκριμένα, στα βιβλία δύο συγγραφέων, της Ιωάννας Καρυστιάνη και του καπετάν Τζώρτζη Μαράτου. Υπήρχε έκθεση όλων των βιβλίων τους, αν και αυτά που επιλέχθησαν για την παρουσίαση, λόγω θεματολογίας, ήταν το «Σουέλ» της Καρυστιάνη και το «Απαγορευτικό απόπλου» του Μαράτου.

Η θέα από το μπαλκόνι ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα: ένα πανέμορφο ιστιοφόρο ήταν αγκυροβολημένο ακριβώς από κάτω και, κάποια στιγμή μάλιστα, σάλπαρε ολόφωτο.

Ο κόσμος συγκεντρώθηκε…

… και οι συγγραφείς με τους ηθοποιούς, που θα διάβαζαν αποσπάσματα από τα βιβλία, πήραν τις θέσεις τους στο πάνελ.

Ξεκινήσαμε με την παρουσίαση του βιβλίου του Τζώρτζη Μαράτου «Απαγορευτικό απόπλου». Για το συγγραφέα και το έργο του μίλησε εκπρόσωπος της Ομάδας Πολιτισμού του Λιμανιού της Αγωνίας και η Ιωάννα Καρυστιάνη. Ο Σαμψών Φύτρος διάβασε από το βιβλίο το διήγημα «Ρυζόγαλο».

Συνεχίσαμε με το «Σουέλ». Για την Ιωάννα Καρυστιάνη είχε ήδη μιλήσει στο χαιρετισμό του ο Θοδωρής ο Δρίτσας…

…και ακολούθησε η παρουσίαση του βιβλίου από την Ομάδα Πολιτισμού. Ο Δημήτρης Καταλειφός μας διάβασε εκπληκτικά αρκετά αποσπάσματα του βιβλίου…

…και οι Μαρία Κόμη Παπαγιαννάκη και Φρόσω Ζαγοραίου δυο συγκλονιστικά αποσπάσματα στα οποία πρωταγωνιστούσε ένας από τους πιο ενδιαφέροντες χαρακτήρες του βιβλίου, η Λίτσα, η γυναίκα που αγαπάει ο Αυγουστής 38 ολόκληρα χρόνια και που δεν είναι η γυναίκα του.

Το κομμάτι που διάβασε η Φρόσω Ζαγοραίου, που βγάζει το παράπονο της «αγαπητικιάς» που δεν θα γεράσει μαζί με τον καλό της, έφερε δάκρυα στα μάτια.

Μετά την παρουσίαση και την ανάγνωση των αποσπασμάτων, ακολούθησε συζήτηση με το κοινό, η οποία κράτησε μέχρι τα μεσάνυχτα. Οι δύο μας συγγραφείς υπέγραψαν αντίτυπα των βιβλίων τους για τους αναγνώστες τους.

Η βραδιά τέλειωσε με κρασί, φαγητό και χορό! Η επιτυχία αυτού του διημέρου μας έκανε να αποφασίσουμε τη διοργάνωσή του σε ετήσια βάση, στις αρχές του καλοκαιριού.

Διήμερο

«Θάλασσες, πόλεις και λιμάνια του κόσμου»

Μια παράσταση σε σκηνοθεσία Μάνιας Παπαδημητρίου και μια συζήτηση με την Ιωάννα Καρυστιάνη και τον Τζώρτζη Μαράτο

Στον Πειραιά, σ’ένα μπαλκόνι πάνω από τη θάλασσα, σ’ένα μπαλκόνι που μοιάζει με κουβέρτα καραβιού (Κτίριο Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς – OΛΠ, Ακτή Μιαούλη 10) την πρώτη πανσέληνο του καλοκαιριού (1^η και 2 Ιουνίου), η ομάδα πολιτισμού από το “Λιμάνι της Αγωνίας” διοργανώνει ένα διήμερο με θέμα «Θάλασσες, πόλεις και λιμάνια του κόσμου».

Το διήμερο αυτό περιλαμβάνει την θεατρική παράσταση «Μ’ ένα καράβι φορτηγό» από τη θεατρική ομάδα «Πας παρτού», σε σκηνοθεσία Μάνιας Παπαδημητρίου, παράσταση βασισμένη σε αληθινές αφηγήσεις και αλληλογραφία ναυτικών και πλαισιωμένη από ζωντανή μουσική (από ρεμπέτικα μέχρι τζαζ). Η παράσταση αυτή είναι μία από τις οκτώ που επιλέγησαν από το ελληνικό τμήμα του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου (σε συνεργασία και με την υποστήριξη του ΥΠΠΟ), για να παρουσιαστούν σε ξένους θεατρικούς παραγωγούς και να παιχτούν στο εξωτερικό. Μετά την παράσταση μ’ ένα ποτήρι κρασί θα γνωριστούμε και θα απολαύσουμε μουσικές απ’ όλο τον κόσμο, για θάλασσες και λιμάνια. (Παρασκευή 1^η Ιουνίου, 9μμ, είσοδος 15 ευρώ)

Τη δεύτερη μέρα, Σάββατο 2 Ιουνίου πάντα στις 9μμ και στον ίδιο χώρο, με ελεύθερη είσοδο, μιλάμε με την Ιωάννα Καρυστιάνη για το «Σουέλ» (εκδ. Καστανιώτης) και για τις σιωπηρές και μοναχικές πορείες, είτε πλάι στο βουβό κυματισμό του ωκεανού, είτε όχι. Μαζί μας και ο καπετάν Τζώρτζης Μαράτος, ναυτικός και συγγραφέας, (τελευταίο βιβλίο του «Απαγορευτικόν απόπλου» από τις εκδόσεις της Εστίας) για να μοιραστούμε μαζί του εικόνες και εμπειρίες. Ο ηθοποιός Δημήτρης Καταλειφός θα διαβάσει αποσπάσματα και από τα δυο βιβλία. Το διήμερο κλείνει πάλι με κρασί ή μπύρα, μουσική και…χορό.

Το λιμάνι αν και συνδέεται με την ζωή του Πειραιά πάνω από δυο χιλιετίες, τα τελευταία χρόνια, φαίνεται ότι έχει αποξενωθεί από την πόλη στην οποία ανήκει και ότι αυτή η παμπάλαιη όσμωση μεταξύ πόλης και λιμανιού χάνεται. Το διήμερο αυτό το διοργανώνουμε λοιπόν επειδή το λιμάνι και ότι αυτό συνεπάγεται σε μύθο, φαντασίωση και πραγματικότητα, θέλουμε να το «ξαναβάλουμε» στη ζωή μας, να το φέρουμε και πάλι σ’επαφή με την πόλη, τους κατοίκους και τους επισκέπτες της. Θέλουμε ακόμη, αξιοποιώντας τις υποδομές και τους χώρους του (διατηρώντάς τους και αναδεικνύοντάς τους), να το βάλλουμε στο κέντρο πολλαπλών και πολύπλευρων εκδηλώσεων. Γιατί θέλουμε να το «ζούμε», και όχι να το βλέπουμε να μετατρέπεται σε «έρημη χώρα» ουρανοξυστών και εμπορικών κέντρων. Γι αυτό άλλωστε στόχος μας είναι το διήμερο αυτό να το διοργανώνουμε κάθε χρόνο διευρύνοντας το είδος και τη θεματική των εκδηλώσεων, κρατώντας όμως πάντα το ίδιο πλαίσιο: θάλασσες, πόλεις και λιμάνια του κόσμου.