Che
Τέτοια μέρα, ακριβώς σαράντα χρόνια πριν, ένας ψίθυρος ξεπήδησε από μια μισοερειπωμένη σχολική αίθουσα σε μια γωνιά της Βολιβίας : “In a revolution, one triumphs or dies”.
Σήμερα αντί μνημόσυνου στον Che, ρωτάμε : είμαστε με τους θριαμβευτές ή με τους πεθαμένους ;
H ειδική απεσταλμένη του Men 24 Composition Doll ακολουθεί τα βήματα του Εrnesto Guevara από το Rosario ως τη La Higuera και ξανά πίσω στα εφηβικά συρτάρια, προσπαθώντας να δώσει μιαν απάντηση (με τη βοήθεια λίγων ψίχουλων που πετάει στη διαδρομή δίπλα της ο Κ.Κ.Μοίρης ).
***
«Μαμά, μου έπλυνες τον Τσε; Θέλω να τον βάλω αύριο!»
Όταν ο γιος σου ή η κόρη σου κάνει αυτή την ερώτηση, δυο τινά μπορεί να συμβαίνουν : ή εσύ έχεις γεράσει πολύ, ή οι μύθοι δεν είναι πια αυτοί που ήταν.
Η Celia de la Serna, αριστοκράτισσα της Αργεντινής και αντιπερονίστρια, στις 14 Ιουνίου του 1928 έγινε μάνα ενός αγοριού που στα δυο του χρόνια το άρπαξε μια κρίση άσθματος, για να μην το αφήσει ποτέ. Ο Ernesto Guevara de la Serna θα παρέμενε ασθματικός καπνιστής κουβανέζικων πούρων μέχρι το τέλος. Περίεργος για την αρρώστια που του έκοβε την ανάσα, αποφάσισε να σπουδάσει ιατρική. Από φοιτητής, όμως, κατέληξε πως υπάρχουν σοβαρότερες ασθένειες από το άσθμα με τις οποίες αξίζει να ασχοληθεί κάποιος, και αποφάσισε να κουράρει λεπρούς.
Διαβάζει Marx, Engels και Freud, από τη βιβλιοθήκη του πατέρα του, πριν καν μπει στο γυμνάσιο. Ο πατέρας του, εκτός από καθοδηγητής στα αναγνώσματά του, τον διδάσκει και σκάκι. Ο μικρός Guevara θα λάβει μέρος στους πρώτους του αγώνες σε ηλικία 12 ετών και στους τελευταίους του, ένα χρόνο πριν το θάνατό του.
Πνεύμα ανήσυχο, εφευρετικό και ταξιδιάρικο, μετατρέπει το ποδήλατό του σε μοτοσακό μονάχος του
και το 1950 , με μια κανονική μοτοσικλέτα – που έγινε όμως θρύλος- (τη Norton 500, μοντέλο του ’39 που τη βάφτισε La Poderosa II) και ένα φίλο, τον βιοχημικό Alberto Granado, διασχίζουν τη Ν. Αμερική.
Έρχεται σ’επαφή με τους λαούς των χωρών της και διαπιστώνει, ιδίοις όμμασι, την ένδεια και την ανάγκη τους για μια καλύτερη ζωή. Αυτό το ταξίδι ο Ernesto το έκλεισε μέσα στο αυτοβιογραφικό Diarios de motocicleta, που ήταν η μαγιά για την ομώνυμη ταινία του Walter Salles το 2004. Αφού κατέβηκε από τη δερμάτινη σέλα της Norton, o Ernesto Guevara de la Serna αρχίζει να γίνεται ο Che. Που, για όσους δεν ρώτησαν ποτέ, για τους Αργεντίνους είναι το ηχητικό αντίστοιχο του “ψιτ !” (στα καθ’ ημάς) ενώ στην λατινοαμερικάνικη slang φωτογραφίζει κάθε Αργεντίνο.
Πλούσιος και όμορφος ο Ernesto αποτελεί τον ιδανικό γαμπρό για όλες τις μαμάδες με κόρες της παντρειάς. Λίγο περισσότερο επαναστάτης, όμως, απ’όσο μπορεί να αντέξει η υψηλή κοινωνία της Αργεντινής, που παρίσταται στις δεξιώσεις και τις μουσικές βραδιές του Περόν και της Εβίτα με την οποία η μία και μοναδική του μακρινή επαφή ήταν μια χαριτωμένα προεφηβική επιστολή που της έστειλε ζητώντας της ένα Jeep !
Τελειώνει τις σπουδές του, αποκτά την ειδικότητα του δερματολόγου και φεύγει για τη Γουατεμάλα, όπου θα συναντήσει την πρώτη του γυναίκα, τη Hilda Gadea, μαρξίστρια όπως αυτός και ινδιάνικης καταγωγής. Μαζί της θα αποκτήσει το 1956 μια κόρη, την Hilda Beatriz Guevara που πέθανε κι αυτή , όπως ο πατέρας της, στα 39 της.
Η Hilda ήταν αυτή που τον στήριξε , προώθησε την πολιτική του καριέρα και τον σύστησε στον Nico Lopez, ένα από τα πρωτοπαλίκαρα του Fidel Castro. Τον ίδιο τον Fidel, καθώς και τον αδελφό του Raul, τους πρωτοσυναντά το 1955 στο Μεξικό, όπου ήταν εξόριστοι.
Στο πρόσωπο του Fidel αναγνωρίζει έναν ηγέτη που παραδέχεται και συντάσσεται μαζί του ολόψυχα ως μέλος του Κινήματος της 26ης Ιουλίου. Το 1956 μπαίνει ως γιατρός στην Κούβα με τον Fidel και άλλους 80 ρομαντικούς και οι βάλτοι δίπλα στο Niquero γίνονται τάφος για τους 70 όταν βρίσκουν απέναντί τους τις δυνάμεις του Batista. Σε εκείνους τους βάλτους πεθαίνει ο γιατρός και μετά τη μάχη στη Sierra Maestra το 1957 γεννιέται πλέον ως Comandante του επαναστατικού στρατού των barbutos. Μετά από δυό χρόνια αντάρτικο, το 1958 πέφτει η Santa Clara αφού η διμοιρία του Che εκτροχιάζει ένα τραίνο με μισή στρατιά του Batista και αμέτρητα πολεμοφόδια, αναγκάζοντας τον φοβισμένο πλέον δικτάτορα να εγκαταλείψει την Κούβα. O Εrnesto είναι πλέον ο Che που θα κάνει τις νεανικές καρδιές να χτυπάνε: γενειοφόρος, με μπερέ στο κεφάλι, πούρο στο στόμα και όπλο στο χέρι, πεζός ή καβάλα στο άλογό του, φτιάχνει την εικόνα του αιώνιου επαναστάτη, του ασυμβίβαστου, του μαχητή, του διανοούμενου.
Το 1959 ο Βatista αλλά και η Hilda είναι παρελθόν. Παντρεύεται την Aledia March. Ταξιδεύουν πολύ μαζί και γεμίζουν το σπίτι τους με παιδιά.
Ένα χρόνο αργότερα, στις 5 Μαρτίου του 1960, ο Alberto Korda, χρησιμοποιώντας μια μηχανή Leica και φιλμ Kodak Plus X, θα βγάλει τη φωτογραφία του Che που θα τον καταστήσει αθάνατο.
Ο Che ήταν 31 ετών και η φωτογραφία είναι από την κηδεία ενός από τα θύματα της έκρηξης του La Coubre, αλλά δεν δημοσιεύθηκε παρά επτά χρόνια αργότερα, μετά το θάνατο του Che. Στο ίδιο film υπήρχαν φωτογραφίες του Jean-Paul Sartre και της Simon De Beauvoir οι οποίες, την εποχή εκείνη, ενδιέφεραν περισσότερο τις κουβανέζικες εφημερίδες από τον Che. Έτσι αυτές αγοράστηκαν και δημοσιεύτηκαν, ενώ η φωτογραφία του Che όχι. Ο Korda, όμως, τύπωσε μία για τον εαυτό του. Είναι ίσως η πιο αναπαραγμένη εικόνα στην ιστορία, που εμφανίζεται σε αφίσες, σε μπλούζες, σε έργα της τέχνης, και έναν μακρύ κατάλογο από διάφορα άλλα αντικείμενα. Καθιερώθηκε ως σύμβολο της επανάστασης και της εξέγερσης, σε όλες τις ερμηνείες τους, και τέτοιο παραμένει. Η επανάσταση από τότε πληρώνει τα πνευματικά δικαιώματα, η βιομηχανία ηρώων θησαυρίζει ως σήμερα.
Τα χρόνια που ακολουθούν ο Che στηρίζει τον Fidel, βοηθώντας από όποια θέση του ζητηθεί :πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας της Κούβας , Υπουργός Βιομηχανίας, διοικητής στο στρατόπεδο La Cabana (όπου εμφανίζονται οι πρώτοι λεκέδες στο τι-σερτ, όταν του αποδόθηκαν τα διόλου κολακευτικά γαλόνια του “supreme prosecutor” με βάση τον ενεργό ρόλο που έπαιξε στις διαδικασίες “επαναστατικής τιμωρίας” των αιχμάλωτων στρατιωτών και υποστηρικτών του Batista που συνοπτικά εκτελέστηκαν ως εγκληματίες πολέμου).
Όμως, κυρίως είναι πολεμιστής, μαχόμενος επαναστάτης που- τι εικόνα !- εμφανίζεται ένστολος στη Νέα Υόρκη ενώπιον της συνέλευσης των Η.Ε., στα studios του CBS , γευματίζει στο σπίτι των Rockfeller , πετάει στο Παρίσι που είναι το ορμητήριο για μια τρίμηνη περιοδεία που περιλαμβάνει από Κίνα ως Αίγυπτο και επιστρέφει στην Αβάνα στις 14 Μαρτίου του 1965. Δυό εβδομάδες αργότερα «εξαφανίζεται» μυστηριωδώς από το κουβανέζικο προσκήνιο, κάνοντας πολλούς (σωστά) να μιλήσουν για απομάκρυνσή του, μετά από ιδεολογική ρήξη με τον Fidel , αφού πρώτα οι Σοβιετικοί (τους οποίους ποτέ δεν συγχώρησε ο Che για την ερμαφρόδιτη – προδοτική, την χαρακτήρισε- στάση τους στη διάρκεια της κρίσης των πυραύλων, τον Οκτώβριο του 1962) εκφράζουν στον Castro σοβαρές επιφυλάξεις για τον Che στον οποίον αποδίδουν “φιλοκινεζικές” τάσεις. Στις 3 Οκτωβρίου του 1965 , ο Castro απευθύνεται στους συμπατριώτες του διαβάζοντάς τους το αποχαιρετιστήριο γράμμα του Che που γράφτηκε την 1η Απριλίου της ίδιας χρονιάς (τι ειρωνικά ακούσιος συμβολισμός!) και ποτέ δεν ήθελε να δημοσιοποιηθεί : “ παραιτούμαι από κάθε αξίωμα , ολοκλήρωσα το δικό μου μικρό ρόλο στην επανάσταση και σου λέω αντίο, σε σένα , στους συντρόφους, στο λαό , που είναι τώρα και δικός μου λαός ”.Η επανάσταση ήταν πάνω από τις άγνωστες λέξεις “προσωπικά δεδομένα” και “ιδιωτική αλληλογραφία” αν και ο Fidel δικαιολόγησε τη δημόσια ανάγνωση λέγοντας πως ο ίδιος ο Che το άφησε στην δική του κρίση και πως λόγοι ασφάλειας του τελευταίου επέβαλλαν την αποσιώπηση της επιστολής ως τότε.
Kάτι “τότε” πρέπει να ειπωθεί και η επίσημη εξήγηση που δίνει η Αβάνα για την εξαφάνιση του Che είναι πως ηγείται κουβανέζικων στρατευμάτων που οδεύουν προς την Αφρική, για να βοηθήσουν τους επαναστάτες του Κονγκό.
Δεν είναι μόνο η επίσημη εξήγηση αλλά είναι και η μισή πραγματικότητα (η άλλη μισή είναι πως η άρνηση του Che να μην καταφέρεται κατά του ιμπεριαλισμού αλλά και του κομμουνισμού α-λα- ΕΣΣΔ ταυτόχρονα , οδηγούν τον Castro στο να αποφασίσει πλέον να τον εγκαταλείψει , όχι επίσημα αλλά στην πράξη).
Οι περιπέτειες του Che στην Αφρική μπορούν να περιγραφούν μόνο με μια λέξη : τραγέλαφος.
Όταν η προσπάθεια εξαγωγής επανάστασης συναντιέται με τους δεισιδαίμονες Κογκολέζους γεννάνε ένα έκτρωμα. Οι ντόπιοι δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στο “dawa” , το μαγικό φίλτρο που τους προστατεύει από το κακό , παρά στον εξωγήινο Che που με τρόμο τους βλέπει να αδειάζουν πολύτιμους γεμιστήρες των ΑΚ47 στον αέρα , με κλειστά μάτια , σε …επαναστατική έκσταση και να εφαρμόζουν νέες τακτικές υποχώρησης πετώντας τον οπλισμό τους δεξιά κι αριστερά προκειμένου να εξαφανιστούν γρηγορότερα.
Όλα αυτά περιγράφονται με έναν παράδοξα κομψό και ειρωνικό τρόπο στα ημερολόγιά του, όπου ο Che μοιράζει όσο πιο δίκαια μπορεί τις ευθύνες καθώς είναι πολύ έξυπνος για να καταδικάσει μόνον έναν ένοχο. Όταν έχει πια αντίληψη της κατάστασης και τρυπώνει μέσα του το μικρόβιο της αμφιβολίας ως προς το αν η επανάσταση είναι franchising που μπορεί να μεταφερθεί και να εξαπλωθεί παντού, ζητά από τον Castro να σταματήσει την παροχή βοήθειας στους “επαναστατημένους” αφρικάνους δίχως όρους. Ο Fidel απαντά με δυό απεσταλμένους που τον πιέζουν να επιστρέψει πίσω. Τα Congo Diaries κλείνουν ( στην ουσία ανοίγουν) με τη φράση του “Τhis is the history of a failure” . Υou bet.
Επιστρέφει το 1966, αφού πρώτα πέρασε ξανά από Αφρική και την Ανατολική Ευρώπη, με στόχο να εφαρμόσει όπου βρει πρόσφορο έδαφος τις θεωρίες του για τον ανταρτοπόλεμο. «Ένα, δύο, τρία, εκατό Βιετνάμ» ονειρεύεται ο Che, για να τσακίσει την ηγεμονία των Η.Π.Α. που θεωρεί ως τον μεγαλύτερο ιμπεριαλιστή εχθρό. Η τραγική εμπειρία της Αφρικής ξεθωριάζει ξανά μέσα του όσο ο επαναστάτης αρνείται να υποταχθεί στον θεωρητικό του σοσιαλισμού.
Με την τυπική υποστήριξη του Castro που τον θεωρούσε πια επικίνδυνο για το τριτοκοσμικό μοντέλο που ονειρευόταν, οργανώνει εθελοντικό εκστρατευτικό σώμα από Κουβανούς και Περουβιάνους και μπαίνει κρυφά στη Βολιβία, στα τέλη του 1966. Εδώ, λίγο πριν την αυλαία το τι-σερτ ξαναγίνεται καθαρό, καθώς παρά τη σκληρότητα των μαχών ο ίδιος ο Che περιθάλπει τραυματισμένους Βολιβιάνους στρατιώτες που πιάνονται αιχμάλωτοι, αφήνοντάς τους μετά ελεύθερους. Το τι μεσολάβησε μέχρι τη σύλληψή του, το περιγράφει ο ίδιος στο Bolivian Diary. Εδώ δεν είναι Kογκό, δεν είναι Τανζανία και το ξέρει , είναι το υπογάστριο των Η.Π.Α. που ούτε στο χειρότερο εφιάλτη τους δεν θέλουν να βλέπουν δεύτερη Κούβα μέσα στα πόδια τους. Στήνουν ανακριτικά γραφεία σε ολόκληρη τη Βολιβία που στελεχώνονται από εξόριστους Κουβανούς με στόχο να τρομοκρατούν αποτελεσματικά και να τιμωρούν παραδειγματικά όποιον στέκεται έστω και νοερά δίπλα στους επαναστάτες. Το ίδιο το Κομμουνιστικό Κόμμα της Βολιβίας, παρά τις υποσχέσεις στο Fidel όχι μόνο δεν στέκεται δίπλα στον Che αλλά τον κάνει να νιώθει ανεπιθύμητος. Πίσω στην Αβάνα, ο ίδιος ο Αλεξέι Κοσίγκιν δεύτερος τη τάξει στην ιεραρχία της ΕΣΣΔ , βάζει τον Ιούνιο του 1967 ακόμη ένα κόκκινο καρφί στο σταυρό του Che που τόλμησε να τους αποκαλέσει “σιωπηρούς συνένοχους του ιμπεριαλισμού” κουνώντας το δάχτυλο μπροστά στον Castro : “he is harming the communist cause through his sponsorship of guerrilla activity…and through providing support to various anti-government groups, which although they claimed to be ‘socialist‘ or communist, were engaged in disputes with the ‘legitimate‘ Latin American communist parties favoured by the USSR.”. Σαφής και κυνικός όσο ποτέ. Ο Castro αντιδρά αλλά αυτός που είναι πιά ορφανός από κηδεμόνα δεν είναι ο Che –ποτέ δεν ήταν- αλλά η Κούβα και ο ίδιος, που άργησαν να καταλάβουν πως ο Che δεν ήταν κομμουνιστής αλλά επαναστάτης.
Οι τελευταίες σημειώσεις γράφονται στις 7 Οκτωβρίου του 1967.
Μια μέρα αργότερα , τρεισήμισι το μεσημέρι , θα συλληφθεί στην Quebrada del Yuro, θα αναγνωριστεί από κουβανούς πράκτορες της CIA και το μήνυμα “Papá cansado” – ο μπαμπάς είναι κουρασμένος- γεμίζει με ευφορία αυτούς που τον θέλουν τελειωμένο.
Όλη τη νύχτα οι διαβουλεύσεις ΗΠΑ και Βολιβιάνων για την τύχη του δεν συγκλίνουν. Η CIA τον θέλει ζωντανό για να τον οδηγήσει ως την εξώπορτά της , τον Παναμά , αλλά παράλληλα τρομάζει στην ιδέα μιας δίκης που μόνο κύματα συμπάθειας θα γεννούσε. Αποφασίζουν να αφήσουν την ιστορία να δώσει λύση μόνη της , άλλωστε ο Che “θα μπορούσε να είχε σκοτωθεί χτες την ώρα της τελευταίας του μάχης”.
Θα εκτελεστεί στις μιάμιση το μεσημέρι της επόμενης μέρας, 9 Οκτώβρη 1967, σ’ ένα ερειπωμένο σχολείο στη La Higuera. Η διαδικασία ήταν επαγγελματική. Η τελευταία του φωτογραφία , μόνος αυτός με τους διώκτες του τριγύρω , είναι ανατριχιαστική μέσα στην ωμότητά της : οι κυνηγοί και το θήραμα. Το πιο σπάνιο θήραμα του περασμένου αιώνα.
To ακρωτηριασμένο – στα άνω άκρα- σώμα του δεν βρέθηκε (;) παρά το 1997 , κατά τη διάρκεια εργασιών στο μικρό αεροδρόμιο κοντά στο Vallegrande και στις 17 Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς ο Che επέστρεψε οριστικά στην Kούβα, στο μαυσωλείο της Santa Clara. Aπό εκεί είχαν ξεκινήσει να γράφονται όλα, εκεί στέγνωσε το μελάνι.
Στέγνωσε όμως ;
Τα τελευταία του λόγια, «σκοτώνετε μόνο έναν άνθρωπο», έμελλε να βγουν αληθινά. Ο άνθρωπος έγινε σύμβολο και αυτά είναι αθάνατα. Ειδικά όταν πεθαίνεις πριν κλείσεις τα σαράντα σου γιατί είναι γνωστό πως όλοι ψάχνουμε ήρωες που δεν προλαβαίνουν να δουν την πρώτη άσπρη τρίχα στο κεφάλι τους. Aυθαιρετώ όταν πιστεύω πως η μόνη κατάληξη που δεν θα ήθελε ο Che είναι το ατέλειωτο τέλος του Fidel ;
Η γενιά μου, που πέρασε την εφηβεία της την περίοδο της μεταπολίτευσης, λάτρεψε τον Che που ήταν σύμβολο και ιδέα. Οι αφίσες με το πρόσωπό του αντικατέστησαν τα οικογενειακά εικονίσματα πάνω από τα νεανικά μας κρεβάτια. Ο Che ήταν πρότυπο για αγόρια και κορίτσια. Τα αγόρια προσπαθούσαν να του μοιάσουν, εμφανισιακά τουλάχιστον, και τα κορίτσια είμαστε αθεράπευτα ερωτευμένα μαζί του. Κυκλοφορούσαμε με το εγχειρίδιό του για τον ανταρτοπόλεμο υπό μάλης (κι αντί για τους ιμπεριαλιστές μας έτρεμαν οι γιαγιάδες στα Εξάρχεια!!!), και τα καφενεία της Σόλωνος ήταν γεμάτα από κόπιες του Che: μαλλιά, γένια, μαύρα μπερέ και πράσινα αμπέχωνα. Και οι κοπελίτσες με τα ινδικά φορέματα, τα σανδάλια και τα ταγάρια, ερωτευόμασταν αυτές τις ρέπλικες του Che και περπατούσαμε μαζί τους χέρι-χέρι προς τον καινούργιο κόσμο που –νομίζαμε-πως χτίζουμε.
Σήμερα, πάνω από τα κρεβάτια μας έχουμε πίνακες μοντέρνας ζωγραφικής και ο Che βρίσκεται μόνο πάνω σ’αυτή τη μπλούζα του έφηβου, που ξεχάσαμε να πλύνουμε και που θέλει να τη βάλει «αύριο».
Όμως, οι πιο ρομαντικοί από εμάς, έχουμε ακόμα τα «Ημερολόγια» του Che σε κάποιο ράφι της βιβλιοθήκης, θυμόμαστε ακόμα απ’έξω όλα τα λόγια του «Hasta siempre», και επιμένουμε να θεωρούμε το ταξίδι μας στην Κούβα σαν ένα από τα πιο όμορφα της ζωής μας. Μόνο που, να, όταν ξεσπάσαμε σε λυγμούς μέσα στο μαυσωλείο του Che, στη Santa Clara, δεν ξέραμε για τι απ΄ όλα κλαίγαμε: για τον Che, για τον Παναγιώτη που έμοιαζε του Che και μας διάβαζε ποιήματα του Μαγιακόφσκι στα 16 μας, για τα ίδια τα 16 μας που πέρασαν ανεπιστρεπτί, για τη νιότη μας τη χαμένη στον «ανταρτοπόλεμο» των παραλλήλων Σόλωνος και Ακαδημίας και σε όλες τις καθέτους από Θεμιστοκλέους μέχρι Αμερικής;
Τελικά, μάλλον τα κλάματα οφείλονταν σε αυτή την άπλυτη μπλούζα, που αγοράσαμε απ΄το Μοναστηράκι για το γιο και την κόρη μας. Αυτή τη μπλούζα με το πρόσωπο του Che να κοιτάζει πέρα, μακριά, εκεί που λάμπει η επανάσταση, εκεί που εμείς δεν βρεθήκαμε ποτέ και οι γιοι και οι κόρες μας δεν την άκουσαν από τα χείλη μας ούτε σαν παραμύθι.
Κι ούτε καν θέλω να ακούω μέσα μου τη φωνή του Ernesto Guevara de la Serna να ρωτά “Ιs this the history of a failure ?”.Ούτε αυτός δεν θα μπορούσε σήμερα να δώσει απάντηση.
***
Πηγές : η Ιστορία
το δικό μου t shirt είναι κόκκινο και το φοράω ακόμα.
πολύ καλό κείμενο.
Кроткая
9 Οκτ 07 at 12:45 π.μ.
Απίστευτο ποστ!
“…και περπατούσαμε μαζί τους χέρι-χέρι προς τον καινούργιο κόσμο που –νομίζαμε-πως χτίζουμε…”
Τί έγινε αυτός ο κόσμος; Πού χάθηκε;
dimosthenis
9 Οκτ 07 at 2:23 π.μ.
Η ιστορία αυτού του ανθρώπου είναι δυνατή από μόνη της. Πόσο μάλλον όταν κάποιος τη ξαναγράφει τόσο καλά…
QueenElisabeth
9 Οκτ 07 at 2:34 π.μ.
Μονάχα ευχαριστίες για το τόσο όμορφο ποστ.
Μαίρη
9 Οκτ 07 at 9:19 π.μ.
Bravo, αυτο ειναι ενα εξαιρετικο κειμενο!
nuwanda
9 Οκτ 07 at 9:59 π.μ.
Αυτά γιατί δε μπαίνουν στα βιβλία ιστορίας; Δε ξέρω κατα πόσο θα καθόμουν να διαβάσω κάτι τέτοιο νεότερος, αλλα τώρα χαίρομαι που το βρήκα. Σε ευχαριστώ για το μάθημα ιστορίας… Καλέ κυρία!
Χαμένο Κορμί
9 Οκτ 07 at 10:37 π.μ.
Πολύ καλό, Doll!
Και σήμερα, με ποιους είμαστε τελικά;;
Μήπως, έτσι κι αλλιώς, οι θριαμβευτές δεν πεθαίνουν;;
νατασσάκι
9 Οκτ 07 at 11:08 π.μ.
…Εδώ θα μείνει για πάντα
Το ζεστό το πέρασμά σου
Φωτιά που ανάβει η ματιά σου
Κομαντάντε τσε γκεβάρα…
έγραψε η Δέσποινα Φορτσέρα
stixakias
9 Οκτ 07 at 11:18 π.μ.
Tι ωραίο!
Σκρολάροντας προς τα κάτω ήταν σαν να παρακολουθούσα ντοκυμαντέρ.
Τα γράψατε όλα…
Δεν έχω να προσθέσω κάτι.
Μπράβο σας
Allu Fun Marx
9 Οκτ 07 at 11:24 π.μ.
Μπράβο βρε Νίνα! αυτό λέγεται citizen journalism και έχει την αξία της προσωπικής ματιάς.
Λουΐζα Κορνάρου
9 Οκτ 07 at 11:27 π.μ.
Πράγματι πολύ ωραίο. Η διάρθωσις ενδιαφέρουσα. Αναφέρονται πολλά, ίσως όλα - ακόμη καί τό ακροθιγώς αναφερόμενο περί supreme prosecutor…
vangelakas
9 Οκτ 07 at 12:25 μ.μ
Πολύ καλό, χάρηκα διπλά, που κάποιος το ανέβασε σήμερα αλλά και για την ποιότητα του κειμένου! Καλημέρα!
harisheiz
9 Οκτ 07 at 12:56 μ.μ
ωραίο. και χρήσιμο, για να θυμούνται (και να νοσταλγούν) οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεώτεροι.
και μια ένσταση για μια “παραφωνία” σ’ένα κείμενο που κατά τ’άλλα αποδίδει το κλίμα και τις αντιθέσεις της εποχής: οι “λεκέδες στο t-shirt” που πρόσεξε, μάλλον θετικά αυτός, κι ο Vangelakas: όχι δα! πρώτον, γιατί δεν φαντάζομαι ότι ως “ανώτατος εισαγγελέας” χρησιμοποίησε κονσερβοκούτια ή άλλη μέθοδο που λερωνε το φρεσκοπλυμμένο του μπλουζάκι.
και δεύτερον, επανάσταση των εκμεταλλευόμενων από τη χούντα του Μπατίστα έγινε με βίαιη κατάληψη της πολιτικής εξουσίας, όχι κυνηγητό με μπάτσους στη Σόλωνος: κανένα πρόβλημα με τη νοσταλγία, αλλά αν είναι να αναγνωρίζουμε αγίους και ήρωες, ας το κάνουμε γι’αυτό που ήταν, κι όχι ως εκεί που μπορεί να φτάνει η φαντασία, αλλά όχι κι η πράξη μας…
maurochali
9 Οκτ 07 at 2:11 μ.μ
Che Νίνα!
αλεπού
9 Οκτ 07 at 2:23 μ.μ
Μπράβοοοοοο!
Με συγκίνησες! Αυτή η παράγραφος ” όμως οι πιο ρομαντικοί ..” μ’ αποτέλειωσε!
renata
9 Οκτ 07 at 2:28 μ.μ
Νιώθω χαρούμενος που μοιράζομαι κοινά όνειρα με αυτά του Τσε, αλλά και που δεν έχω μπλουζάκι του. Όσο για τις εκτελέσεις, πόλεμος ήτανε, δεν ήτανε ανταλλαγή ζχολίων σε μπλογκ.
Exiled
9 Οκτ 07 at 4:29 μ.μ
Ο ΚΚΜ κι εγώ ευχαριστούμε όλους για τα καλά σας λόγια.
Να προσπαθήσω να απαντήσω στο Μαύρο Χάλι, που εξέφρασε μιαν αντίθετη άποψη. Κατ’ αρχήν να πω ότι προσπαθήσαμε να δούμε τον Che πίσω από το μύθο που είναι σήμερα, όσο πιο αντικειμενικά μπορούσαμε. Κι αυτό δεν ήταν πάντα εύκολο, καθώς ήταν μια από τις μορφές που εμψύχωσαν τα νεανικά μας όνειρα και τόνωσαν τα ιδανικά μας. Προσωπικά ήμουν και είμαι προκατειλημμένη υπέρ του Che. Όμως, δεν μπορώ παρά να παραδεχτώ αυτή την “κηλίδα” στην ιστορία του, την εποπτεία δηλαδή που άσκησε σε δίκες και εκτελέσεις οπαδών ή νοσταλγών του καθεστώτος του Μπατίστα, που ήταν μαζικές και έγιναν με -σχετικά- συνοπτικές διαδικασίες. Και λέω πως -ίσως- του Che να μην του ταίριαζε αυτό. Από την άλλη, εμφύλιο ζήσαμε και στην πατρίδα μας και ξέρουμε λίγο-πολύ τι συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις: μαζί με τα ξερά καίγονται και κάμποσα χλωρά. Ενδεχομένως είναι αυτό που λένε “παράπλευρες ζημίες”, που πάντα είναι θλιβερές όταν έχουν να κάνουν με ανθρώπινες ζωές.
Τη δεύτερη παράγραφο του σχολίου ομολογώ πως, αν και τη διάβασα κάμποσες φορές, δεν είμαι σίγουρη πως την κατάλαβα σωστά. Σε καμία περίπτωση δεν παραλληλίζουμε την όποια δική μας πολιτική δράση με αυτή του Che (αυτό μας έλειπε!!!!!), ούτε καν με όλων εκείνων που αγωνίστηκαν σε συνθήκες δύσκολες, σε περιόδους πραγματικών και αιματηρών αγώνων. Η γενιά μου που “ανδρώθηκε” στη “δημοκρατία” της μεταπολίτευσης δεν έχει “κακοποιηθεί” ιδιαίτερα από τις δυνάμεις καταστολής. Προσωπικά την έχω βγάλει φτηνά με δυο σφαλιάρες, κάμποσα σπρωξίματα, μια γκλομπαλιά στον αριστερό γλουτό, ένα γερό τράβηγμα κοτσίδας και κάμποσα δάκρυα από δακρυγόνα. Και όλα αυτά σε όλη μου τη ζωή. Κι όταν γράφω για “ανταρτοπόλεμο” (σε εισαγωγικά ο ανταρτοπόλεμος και στο κείμενο και εδώ…) στα Εξάρχεια αυτό ακριβώς ειρωνεύομαι. Οπότε θεωρώ πως το σχόλιό σου με ψιλοαδικεί. Αν δεν κατάλαβα καλά, και ήθελες να πεις κάτι άλλο, ζητώ συγγνώμη εκ των προτέρων και περιμένω να μου εξηγήσεις.
Composition Doll
9 Οκτ 07 at 4:34 μ.μ
Νίνα, νομίζω επίσης ότι άξια προσοχής είναι η στάσις του απέναντι σέ άτομα μή συνηθισμένων σεξουαλικών προτιμήσεων.
vangelakas
9 Οκτ 07 at 5:03 μ.μ
Βαγγέλη, προφανώς αναφέρεσαι στη φήμη ότι ο Che υπήρξε διώκτης των ομοφυλόφυλων στην Κούβα. Και λέω φήμη, γιατί η αλήθεια είναι πως στην έρευνά μου για το ποστ (και διάβασα αρκετά πράγματα, πέρα από αυτά που ήξερα ή θυμόμουν) δεν συνάντησα πουθενά μια τεκμηριωμένη μαρτυρία. Το μόνο που βρήκα σχετικά ήταν το βιβλίο του Humberto Fontova “Exposing the real Che”, στο οποίο γράφει τα χειρότερα για τον Guevara!!! Ο Fontova, τώρα, προσωπικά δεν με πείθει για δυο λόγους: α)είναι Κουβανός που διέφυγε στην Αμερική και β) -και χειρότερο-είναι δημοσιογράφος!!!
Αλλά για να μιλήσουμε σοβαρά, η πιθανότητα ο Che να ήταν εναντίον των ομοφυλοφίλων δεν μου φαίνεται καθόλου απίθανη, στην πραγματικότητα τη θεωρώ αληθινή. Για τον απλούστατο λόγο ότι θυμάμαι πολύ καλά πως στο ΚΚΕ και στην ΚΝΕ δεν στρατολογούσαμε ομοφυλόφιλους (εφόσον το γνωρίζαμε, εννοείται…). Δεν ξέρω αν σήμερα έχουν αλλάξει τα πράγματα, αλλά την εποχή που εγώ ήμουν στο Κόμμα, επικρατούσε η (ηλίθια) άποψη ότι “έναν ομοφυλόφιλο δεν μπορείς να τον εμπιστευτείς σε συνθήκες δύσκολες, γιατί λόγω του “πάθους” του είναι εύκολος και αδύναμος στόχος”. Προφανώς την άποψη αυτή δεν θα είχε μόνο το ΚΚΕ…
Προσωπικά έχω γνωρίσει ομοφυλόφιλους (και γυναίκες) που ήταν πολύ πιο “άντρες” από τους άντρες. Όλα είναι σχετικά, τελικά…
Composition Doll
9 Οκτ 07 at 5:28 μ.μ
όσον αφορά το “λεκέ”, για να διευκρινίσω την ένσταση γυρνώντας στην καθ’ημάς εμπειρία, έχει να κάνει με την εκστρατεία ενοχοποίησης των πατεράδων και των παππούδων μας από τον εμφύλιο και μετά, που μετά η αριστερά εσωτερίκευσε, συνηθως σιωπηρά κι έμαθε να απολογείται για την οποιαδήποτε υποψία βίας στις πράξες της, λες και ήταν όντως αυτή υπεύθυνη για ό,τι συνέβη ή δε συνέβη, ή λες κι η επαναστατική εμπειρία του αιώνα συνοψίζεται στα γκουλάγκ και στις συνοπτικές εκτελέσεις. με τη δεύτερη παράγραφο θέλησα να κριτικάρω αυτήν την “ενοχή” που κουβαλάμε σαν προπατορικό αμάρτημα, κι όχι να κρίνω τη δράση σου, τη γενιά ή τον απολογισμό σου.
ούτως ή άλλως, η δική μου γενιά, που δεν είδε ούτε Ιουλιανά, ούτε Τσε ζωντανό, ούτε και τη μεταπολίτευση θυμάται,που ανδρωθήκε σε πιο αντιηρωικές εποχές, με το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση και δίχως Σοβιετίες, την έχει βγάλει λίγο-πολύ τόσο φτηνά όσο και οι προηγούμενες.
και για να εξηγηθώ σχετικά με το αν σε “ψιλο-αδικώ”: έγραψα σχόλιο γιατί αναγνώρισα στο κείμενο μια ματιά απελευθερωμένη από την “τυραννία” παρελθόντων σχημάτων, κι έκανα κριτική σε ό,τι κουβαλάμε από κοινού, όχι σε ό,τι μας διαχωρίζει.
maurochali
9 Οκτ 07 at 5:41 μ.μ
Μαύρο Χάλι, από τη στιγμή που παραδεχόμαστε τους σκοτωμένους αντάρτες με τα κομμένα γεννητικά τους όργανα χωμένα στο στόμα τους, φαντάζομαι πως θα πρέπει να παραδεχτούμε και τους σφαγμένους με κονσερβοκούτι. Οι απολογίες είναι αμφίδρομες. Είπα και πριν: ένας πόλεμος, μια ένοπλη αντιπαράθεση, φέρνει στην επιφάνεια τα ανθρώπινα μίση και πάθη και προσφέρει πεδίον εκδίκησης λαμπρόν. Μπορούμε να εκδικηθούμε όλοι όλους. Από τον πραγματικά υπεύθυνο, μέχρι αυτόν που αφήνει τον γάιδαρό του να μπαίνει στο χωράφι μας και να τρώει το τριφύλλι.
Composition Doll
9 Οκτ 07 at 5:51 μ.μ
Τελικά, Μαύρο Χάλι, μάλλον συμφωνούμε!
Composition Doll
9 Οκτ 07 at 5:51 μ.μ
“Πηγες : Η Ιστορία.”
και στους δυο σας Μπραβο!
ελένη
9 Οκτ 07 at 5:52 μ.μ
αφού η ιδιοκτήτρια μου κάνει την τιμή να με χρίσει συγκατηγορούμενο, ιδού η απολογία μου :
μόνον αφελής θα έπρεπε να είναι κανείς για να καθήσει να αφιερώσει κάποιες από τις πολύτιμες ώρες του (που θα μπορούσαν να είχαν αναλωθεί σε ποδηλασία, ύπτια κατάκλιση επί καναπέως συνοδευόμενη από τρυφερές περιπτύξεις και άλλες εκφάνσεις της οικολογικής του ανησυχίας) για να γράψει μιαν αγιογραφία
αγιογραφίες γράφουν μόνον οι συντεταγμένοι και οι διατεταγμένοι , σε ότι - ελάχιστο- με αφορά λέω : μα-κρι-ά
αν είχα εντρυφήσει στις απωανατολικές φιλοσοφίες θα ξεμπέρδευα λέγοντας πως για τις κηλίδες στο τι-σερτ ευθύνονται το ying και το yang
αν έδινα δεκάρα για το θέμα , θα έλεγα πως ναι, ίσως ο Che να ήταν ομοφοβικός , αν αυτό άλλαζε τον ρου της ιστορίας
αν έκανε κάποιους να κοιμούνται πιό ήσυχα, θα παραδεχόμουν πως - αντίθετα με την Cd- ναι, ποτέ δεν είχα τον Che εικόνισμα πάνω από το κεφάλι μου γιατί ούτε του έμοιαζα, ούτε γυναίκα θα μπορούσα να σταυρώσω αποδεχόμενος τη μακροσκοπική σύγκριση μαζί του (και προτίμησα τη φάτσα του Iggy Pop)
κι ακόμη χειρότερα : τόλμησα να αποδεχθώ την πρόταση τιμής που μου έκανε η Cd να βάλω δυό καρφιά στον τοίχο που σοβάντισε και έβαψε με τα χεράκια της, χωρίς να έχω οποιοδήποτε επαναστατικό παράσημο , ούτε μία μελανιά ,ούτε ένα χημικό δάκρυ , ούτε ένα σπρώξιμο, never , ever , τελεία και παύλα
θα παρακολουθήσω με ενδιαφέρον τον διάλογο αλλά δεν με αφορά
όχι γιατί απαξιώ (κάθε άλλο) αλλά γιατί θεωρώ πως το να δώσει κανείς από όλους εσάς πέντε λεπτά από το χρόνο του για να διαβάσει αυτά που γράφτηκαν, είναι όλη η συμπυκνωμένη ουσία
οι ενστάσεις και οι διαφωνίες και οι επισημάνσεις είναι λογικές και αποδεικνύουν πως εν τέλει κάτι έμεινε πίσω από αυτή την ιστορία, αμφιλεγόμενη ή μή , κηλιδωμένη ή άσπιλη
στο κάτω κάτω της γραφής ούτε την πυρίτιδα ανακαλύψαμε ούτε συμμετοχή για τον επαναστατικό διαγωνισμό “το χρυσό πληκτρολόγιο” δηλώσαμε
σε ότι αφορά τη δική μου ελάχιστη συμμετοχή, ειλικρινά ευχαριστώ που μπήκατε στον κόπο να διαβάσετε
(τον λόγο έχει πλέον ο συνήγορός μου)
Κ.Κ.Μ.
9 Οκτ 07 at 6:11 μ.μ
KKM, γιατί τετοια ξινίλα?
μήπως φταίει ο Ιγκυ? Αν αναθεωρούσατε με λίγο Τσε τώρα έστω κι αν είναι αργά, μήπως να το διορθώναμε το θέμα?
Кроткая
9 Οκτ 07 at 6:46 μ.μ
Ντόλυ,
προσθέσατε παρακαλώ ότι ο (τότε) λοχίας Μάριο Τοράν, που πυροβόλησε και σκότωσε τον Τσε, αφού διολίσθησε στην αθλιότητα και τον αλκοολισμό, πρόσφατα απέκτησε ξανά την όρασή του ύστερα από εγχείρηση που του έκαναν δωρεάν κουβανοί γιατροί, απ’ αυτούς που έφερε στη Βολιβία ο Ίβο Μοράλες.
Όχι, ο Τσε δεν κάνει θαύματα. Οι κουβανοί γιατροί κάνουν.
Ο Σκύλος της Βάλια Κάλντα
9 Οκτ 07 at 6:59 μ.μ
Εξαιρετική κυρία μου
confused
9 Οκτ 07 at 7:43 μ.μ
λέτε να θυμώσει ο ΚΚΜ?
Кроткая
9 Οκτ 07 at 8:03 μ.μ
Περίμενα να διαβάσω αρκετά σχόλια πριν κάνω το δικό μου. Από περιέργεια για το πώς θα ‘διάβαζαν’ το πολύ ωραίο κείμενό σου οι νεότεροι που δεν βίωσαν συνθήκες ανελευθερίας τέτοιες που γέννησαν ανθρώπους σαν τον Τσε.
Βεβαίως, και ο άνθρωπος αυτός δεν ήταν ο ‘τέλειος επαναστάτης’. Είναι τόσες οι ερμηνείες του όρου και τόσο σύνθετο ον ο άνθρωπος που θα ήταν περίεργο να συμφωνούσαμε όλοι εδώ για την αξία του συγκεκριμένου. Εκεί, όμως, που δεν μπορεί να διαφωνήσει κανείς είναι ότι, με τη ζωή του άφησε απόνερα τέτοια που τον ταύτισαν με την ελπίδα. Με την ελπίδα του καθενός/μιας για κάτι πέρα από τον καταναλωτισμό και το εφήμερο, με την ελπίδα του ανεκπλήρωτου. Και έδωσε τροφή για σκέψεις και όνειρα, για προσδιορισμό αξιών και ιδανικών, για χτίσιμο ιδεών που πλημμυρίζουν και το κείμενο σου Νίνα ΜΟΥ, που μ’ έκανε και χαμογελώ. Γι αυτά που μας κάνει ένας Τσε να νοιώθουμε. Σε φιλώ!
Κωστής Γκορτζής
9 Οκτ 07 at 9:18 μ.μ
[...] θα πω τίποτα παράνω, το πόστ της Composition Doll, είναι [...]
Che « άζωτο
9 Οκτ 07 at 9:44 μ.μ
Εκπληκτικό αφιέρωμα. Συγκινητικό και διδακτικό συγχρονως. Σε οδηγεί πίσω, εκεί απ όπου οφείλει ο άνθρωπος να ξαναπιάσει το νήμα και να ξαναβγει στη δημοσιά. Με άλλα μηνυματα, αλλά συνθήματα και άλλες συμπεριφορές.
ritsmas
9 Οκτ 07 at 9:52 μ.μ
@Ρίτσα: Αυτό με τη δημοσιά μου αρέσει… Ειλικρινά και πολύ μάλιστα!
dimosthenis
9 Οκτ 07 at 10:30 μ.μ
Σ’ευχαριστω πολυ…..
Να εισαι καλα……
Μου θυμιζεις τις υποχρεωσεις μου….
Ειλικρινα σου ειμαι ευγνωμων γι’αυτο!
Kaveiros
10 Οκτ 07 at 12:17 π.μ.
Εξαιρετικό ποστ! - Ευχαριστούμε!
azoto
10 Οκτ 07 at 7:24 π.μ.
Εύγε Νίνα…
ο καλός λύκος
10 Οκτ 07 at 7:04 μ.μ
Κατατοπιστικότατο ποστ! Αν μου επιτρέπεις μόνο, μερικές μικρές διαφωνίες:
-Ο Τσε ήταν κομμμουνιστής, μαρξιστής -λενινιστής (σύμφωνα με την πρακτική αλλά και τα γραφόμενά του) και γι΄αυτό ήταν επαναστάτης. Επαναστάτης γενικά δεν υπάρχει.
-Οι εκστρατείες του Τσε στο Κογκό και τη Βολιβία ήταν σχεδιασμένες στην Κούβα, υπο την καθοδήγηση του Φιδέλ. Και είχαν την απόλυτη στήριξή του (όπλα, στρατόπεδα εκγύμνασης, εθελοντές, στα μέτρα των δυνατοτήτων της Κούβας πάντα).
-Το γράμμα του Τσε διαβάστηκε για να αντικρούσει την προπαγάνδα πως ο Φιδέλ είχε δήθεν δολοφονήσει τον Τσε και ΑΦΟΥ είχε γίνει ήδη γνωστή η παρουσία του Τσε στη Βολιβία, προκειμένου να στηριχτεί ακόμα περισσότερο η προσπάθειά του εκεί -με εθελοντές που θα πήγαιναν και για να προφυλαχτεί ο Τσε μέσω της δημοσιότητας που θα δημιουργούνταν.
-Ο Φιδέλ ποτέ δεν θέλησε να ξεφορτωθεί τον Τσε. Για τον απλούστατο λόγο πως ο Φιδέλ δεν ήταν μαλάκας. Και όταν έχεις έναν ήρωα που υποστηρίζει τις κινήσεις σου, αν τον πετάξεις στα σκουπίδια είσαι μαλάκας. Πέρα από αυτό, ο Τσε ήταν από τους ανθρώπους που λάτρεψε ο Φιδέλ (αν δεις το κομμάτι της συνέντευξής του στον Όλιβερ Στόουν θα καταλάβεις τι εννοώ).
-Οι αντιδράσεις του Τσε και απέναντι στους Ρώσους, όσο και η αδιάλλακτη στάση του ήταν προσυνεννοημένες κινήσεις, με τον Φιδέλ. Ο ρόλος του “σκληρού” χρειαζόταν για την υπεράσπιση των συμφερόντων της Κούβας και ο Φιδέλ λόγω θέσεως δεν μπορούσε να τον παίξει. Προϊόν συννενόησης ήταν και η δήθεν Σοβιετοφιλία του Ραούλ (τον είδαμε πόσο σκληροπυρηνικός είναι, τώρα που πήρε κάποιες από τις αρμοδιότητες του Φιδέλ!). Απλή λογική -η πολιτική της Κούβας ήταν πανούργα (και έτσι έπρεπε να είναι) σε διεθνές επίπεδο.
-Στο Λα Κομπάνια έγιναν εκτελέσεις. Βασανιστών του Μπατίστα και στρατιωτικών υπεύθυνων για σφαγές αμάχων. Αυτά έγιναν μετά από αποφάσεις δικαστηρίων και είναι τεράστια η συμβολή του Τσε στην υπόθεση -αφού, χωρίς να έχει τόση σχέση (ήταν απλά διοικητής του στρατοπέδου -δεν δίκαζε αυτός), ανέλαβε την ευθύνη των εκτελέσεων (μην ξεχνάς πως σαν γιατρός ήταν ριζικά αντίθετος με την αφαίρεση ανθρώπινης ζωής). Σε διαφορετική περίπτωση ο εξαγριωμένος λαός θα λίντσαρε τα συγκεκριμένα άτομα και θα καιγόταν η χώρα.
Και μια ερώτηση προς Βαγγέλακα: Έχεις κάποια στοιχεία για την ομοφοβία του Τσε ή έτσι λέμε για να λέμε; Γιατί εγώ έχω στοιχεία για το αντίθετο. Τα θεωρητικά του κείμενα και τα μέτρα που πήρε για την προστασία των ομοφυλοφίλων στην Κούβα, ας πούμε. Λίγη τεκμηριώτης αδερφέ!
Motorcycle boy
10 Οκτ 07 at 7:26 μ.μ
Καταπληκτική δουλειά Νίνα! Ευχαριστούμε πολύ!
Κατερίνα
12 Οκτ 07 at 8:20 π.μ.
Έλα ρέ μότορ. Κάτι είχα ακούσει αλλά δέν είχα κάτι συγκεκριμένο στά χέρια μου. Βρήκα κάτι εδώ:
http://heteronmag.gr/9331
vangelakas
12 Οκτ 07 at 5:00 μ.μ