Shine on, you crazy diamond!

…Μα τι κανείς να πει

για το υπέρτολμο φρόνημα του άντρα

και τους παντόλμους έρωτες

της αδίστακτης γυναικείας ψυχής,

για τα τυφλά τα πάθη

που πλήττουν ενώσεων νόμους;

Ο έρως ο θηλυκρατής, άνευ ορίων,

νικά κατά κράτος,

γάμους ανθρώπων και θηρίων συντρίβει.

(Αισχύλου Χοηφόροι, β’ στάσιμο, μετ. Γιάννη Λιγνάδη)

Γυρίσαμε πριν λίγο σπίτι από την παράσταση και το ποτάκι μετά συζητήσεως που ακολούθησε. Δηλώνω γοητευμένη! Ο Δημήτρης Λιγνάδης έκανε ε-ξαι-ρε-τι-κή δουλειά, με φαντασία και πρωτοτυπία, μετέφερε άψογα τις αρχαίες ηρωίδες στο σήμερα με τρόπο εύκολο να προσεγγιστεί και από τους μη γνωρίζοντες τα πρωτότυπα έργα.

Η παράσταση ξεκινά με την ομάδα των σπουδαστών της δραματικής τέχνης να περιμένουν τη δασκάλα τους. Κάνουν πρόβες στους ρόλους τους, αστειεύονται, αλληλοπειράζονται. Το κουδούνι που αναγγέλλει την έναρξη του μαθήματος και την –ουσιαστική- έναρξη της παράστασης τους τρέπει σε φυγή και η Κυρία Βαλάκου γεμίζει τη σκηνή του Μικρού Θεάτρου. Ξεκινά ως Γουίννυ των «Ευτυχισμένων Ημερών» του Μπέκετ για να μεταμορφωθεί με ένα εξαιρετικό πέρασμα στη Μήδεια, που η παιδοκτονία δικαίως την αναγορεύει σε κορυφαία εκπρόσωπο του ακραίου θηλυκού έρωτα. Και οι έξι μαθητές της δασκάλας γίνονται έξι ρόλοι γυναικών τραγωδίας που ερωτεύτηκαν, ακραία για πολλούς «απλά, αληθινά» για εκείνες.

Και μας συστήθηκαν με τις νότες του Cell Block Tango, από το μιούζικαλ Chicago. Όπως οι φυλακισμένες φόνισσες του μιούζικαλ, έτσι και οι αρχαίες ηρωίδες μας παρουσιάζουν εαυτούς και «αμαρτήματα». Η Φαίδρα, που ερωτεύτηκε τον προγονό της Ιππόλυτο, τον οδήγησε στον θάνατο και μετά αυτοκτόνησε, η Κλυταιμνήστρα που σκότωσε τον άντρα της, η Δηιάνειρα που προκάλεσε το θάνατο του Ηρακλή, η Ωραία Ελένη που οδήγησε τόσους άντρες στο χαμό, η Πασιφάη που ερωτεύτηκε ταύρο και η Ερμιόνη που προσπάθησε να σκοτώσει την Ανδρομάχη.

Και όλα αυτά μέσα από ένα «μάθημα» θεάτρου. Ένα μάθημα στο οποίο χρησιμοποιούνται όλα τα «υλικά»: μάσκες, παντομίμα, όπερα, μιούζικαλ. Η σκηνοθεσία του Λιγνάδη ευρηματική, χρησιμοποιεί ποικίλους κώδικες υποκριτικής, εκμαιεύει από τους νεαρούς ηθοποιούς τον καλύτερό τους εαυτό.

Όπως σημειώνει η Ρέα Γρηγορίου στο πρόγραμμα των εκδηλώσεων του Φεστιβάλ Αθηνών η ερωτική καταστροφή στη μυθολογία συγγενεύει με αυτό που στο πεδίο της ψυχοπαθολογίας ονομάζεται ακραία κατάσταση. Οι γυναίκες του μύθου σκοτώνουν τα παιδιά τους, προδίδουν τις συζυγικές τους κλίνες, αυτοκτονούν από έρωτα, θυσιάζουν και θυσιάζονται, καθώς δεν μπορούν και δεν πρέπει να ξεφύγουν από το απόλυτο της καταστροφής που η μοίρα έχει ορίσει γι’ αυτές με μιαν ακρίβεια, σχεδόν, μαθηματική. Και οι έξι γυναίκες του αρχαίου δράματος, με κορυφαία τη Μήδεια, έχουν πλήρη συνείδηση του εύθραυστου και επώδυνου ερωτικού τους πάθους απέναντι στους φορείς του αρσενικού φύλου, είτε αυτοί είναι άνδρες είτε μυθικά τέρατα. Και αυτή ακριβώς η δύναμη του έρωτα υποσκελίζει έννοιες όπως της αρετής, της μητρότητας και της αγάπης. Ο «Έρως Θηλυκρατής» είναι η μετωνυμία της ολέθριας εκδοχής του ερωτικού βιώματος, μια σκηνική σύνθεση βασισμένη στην ανταλλαγή δραματικών μοτίβων με τη μορφή ενός θεατρικού μαθήματος, όπου η καταστροφική δύναμη του έρωτα και η λύτρωση που προκαλεί η ερωτική κάθαρση παίζουν τον πρώτο αλλά και τον τελευταίο ρόλο.

Οι νεαροί ηθοποιοί ήταν, όπως είπα, εξαιρετικοί και η Κυρία Αντιγόνη Βαλάκου, έδωσε –ίσως- μια από τις καλύτερες παραστάσεις της μακρόχρονης καριέρας της. Με εκπληκτική ζωντάνια και πάθος «αλώνιζε» στη σκηνή και μας κράτησε αιχμαλώτους της από την πρώτη μέχρι την τελευταία της ατάκα.

Ο «Έρως Θηλυκρατής» ήταν μια υπέροχη παράσταση, τη συστήνω ανεπιφύλακτα, κυνηγήστε τη όπου τη δείτε να ανεβαίνει. Πραγματικά, η σημερινή ήταν μια βραδιά που «χόρτασε» την ψυχούλα μου!